A) ÖZELLİK ARZ ETMEYEN İHRACAT
B) KAYDA BAĞLI İHRACAT
C) KREDİLİ İHRACAT
D) KONSİNYE İHRACAT
E) İTHAL EDİLMİŞ MALLARIN İHRACI
F) SERBEST BÖLGELERE YAPILACAK İHRACAT
G) BAĞLI MUAMELE YOLUYLA YAPILACAK İHRACAT
H) TİCARİ KİRALAMA YOLUYLA YAPILACAK İHRACAT
I) TRANSİT TİCARET
J) BEDELSİZ İHRACAT
A- Özellik
Arz Etmeyen İhracat
İhracatçılar, özellik
arz etmeyen ihracatta, ihracatçı birliklerine onaylattıkları
gümrük beyannamesi ile birlikte, ihracatın yapılacağı gümrük
idaresine müracaat ederler.
B- Kayda Bağlı İhracat
Kayda Bağlı İhracat
listesi (Ek 1) kapsamında yer
alan malların ihracatında ihracatçılar, gümrük beyannamesi
ile birlikte kayıt için ilgili ihracatçı birliklerine müracaat
ederler. Birlikler onayladıkları gümrük beyannamelerine
kayıt meşruhatı düşerek, gümrük idarelerine tevdi edilmek
üzere ihracatçıya verirler. İhracatçılar, birliklerce kayıt
meşruhatı düşülerek onaylanmış gümrük beyannamesi ile birlikte
90 gün içinde ihracatın yapılacağı gümrük idaresine müracaat
ederler.
C- Kredili İhracat
Kredili ihracat talepleri
ile ilgili müracaatlar mal cinsi, ödeme planı ve ödeme süresini
içeren satış sözleşmesinin aslı ve Türkçe tercümesi ile
birlikte ihracatçı birliklerine yapılır.
Madde ve/veya ülke
politikası açısından Müsteşarlıkça getirilebilecek düzenlemeler
kapsamındaki mallarla ilgili kredili ihracat talepleri Müsteşarlığın
görüşü alındıktan sonra, bunun dışında kalan mallara ilişkin
talepler ise satış sözleşmesinde belirtilen esaslar dahilinde
doğrudan ihracatçı birliklerince sonuçlandırılır.
Kredili ihracat süresi
tüketim mallarında iki (2) yıl, yatırım mallarında beş (5)
yıldır. Ancak, bu süreleri aşan kredili ihracat talepleri
Müsteşarlık tarafından neticelendirilir.
Kredili ihracat taleplerinin
uygun görülmesi halinde ihracatçı birliklerince gümrük beyannamesi
üzerine kredili ihracat meşruhatı düşülerek onaylanır.
D- Konsinye İhracat
Konsinye ihracat talepleri
ilgili ihracatçı birliklerine yapılır.
Madde ve/veya ülke
politikası açısından Müsteşarlıkça getirilebilecek düzenlemeler
kapsamındaki mallarla ilgili konsinye ihraç talepleri Müsteşarlığın
görüşü alındıktan sonra, bunun dışında kalan mallara ilişkin
talepler ise doğrudan ihracatçı birliklerince sonuçlandırılır.
Konsinye ihracata izin
verilmesi halinde ihracatçı birliklerince gümrük beyannamesi
üzerine konsinye ihracat meşruhatı düşülerek onaylanır.
Konsinye ihracat meşruhatı
düşülerek onaylanan gümrük beyannamelerinin 90 (doksan)
gün içinde gümrük idarelerine tevdii gerekmektedir.
İhracatçılar, konsinye
olarak gönderilen malların kesin satışının yapılmasını müteakip
30 (otuz) gün içinde durumu, kendileri tarafından düzenlenmiş
kesin satış faturası veya örneği ve gerekli diğer belgeler
ile birlikte izni veren ihracatçı birliklerine ve aracı
bankaya bildirirler.
Konsinye olarak gönderilen
malların fiili ihraç tarihinden itibaren bir yıl içinde
kesin satışının yapılması gerekir. Bu süre, bitiminden önce
başvurulmak kaydıyla haklı ve zorunlu nedenlerle izni veren
merci tarafından toplam bir yıla kadar uzatılabilir.
Süresi içinde satışı
yapılan malların Kambiyo Mevzuatı'na göre bedellerinin,
satılamaması halinde ise malların Gümrük Mevzuatı çerçevesinde
yurda getirilmesi gerekir.
E- İthal
Edilmiş Malların İhracı
İthalat Rejimi çerçevesinde
ithal edilmiş ve vergileri ödenmiş bulunan yabancı menşeli
yeni veya kullanılmış malların ihracı özellik arz etmeyen
ihracat kapsamında yapılır. Ancak, ihracatın desteklenmesine
yönelik mevzuat, yatırım mevzuatı ile Gümrük Mevzuatı'nın
mahrecine iade hükümleri saklıdır.
F-
Serbest Bölgelere Yapılacak İhracat
Serbest bölgelere yapılacak
ihracat, İhracat Mevzuatı hükümlerine tabidir.
G- Bağlı Muamele Yoluyla Yapılacak İhracat
Bağlı muamele veya
takas talepleri, yabancı firma veya firmalar ile yapılan
bağlı muamele veya takas anlaşması ve Bağlı Muamele Veya
Takas Başvuru Formundan (Ek 2) altı nüsha eklenmek
suretiyle bir müracaat yazısı ile birlikte üye olunan veya
bulunulan bölgedeki ihracatçı birliklerine yapılır.
Bağlı muamele veya
takas anlaşmasının; ithal ve ihraç edilecek malların cinsi,
standardı, kalitesi, teslim şekli, teslim yeri, birim ithal
ve ihraç fiyatları, değer tutarları ve anlaşmanın geçerlilik
süresini içermesi gereklidir.
Bağlı muamele veya
takas konusu karşılıklı ödemelerin mal veya kısmen nakit
ve/veya ölçülebilir olması kaydıyla hizmet ile ödenmesi
mümkün bulunmaktadır. Bağlı muamele veya takas izinlerinin
süresi, 6 ayı aşmamak kaydıyla firmanın yaptığı anlaşmada
yer alan süre kadardır. Bu süre, bitiminden önce başvurmak
kaydıyla izni veren merci tarafından iki yıla kadar uzatılabilir.
H- Ticari Kiralama Yoluyla Yapılacak İhracat
Ticari kiralama yoluyla yapılacak ihracat talepleri, kiracı firma
veya kuruluşla yapılan sözleşme (Türkçe tercümesi ile birlikte)
ve ekteki "Ticari Kiralama Yoluyla Yapılacak İhracata İlişkin
Başvuru Formu" (Ek
3) ile üyesi olunan veya bulunulan bölgedeki
ihracatçı birliğine yapılır.
Ticari kiralama sözleşmesinin; eşyanın cinsi, miktarı, birim fiyatı,
toplam değeri, kira süresi, kira bedeli, bu bedelin ödeme
şekli ve zamanı gibi bilgileri içermesi gereklidir. İhracatçı
Birlikleri, başvuruları bu Tebliğ hükümlerine göre değerlendirerek
uygun görülenlerin ticari kiralama yoluyla ihracına izin
verir.
Ticari kiralama yoluyla yapılacak ihracatta süre, ihracatçı birliği
tarafından kira sözleşmesine uygun olarak verilen süredir.
Bu süre, fiili ihraç tarihinden itibaren toplam üç yılı
aşamaz. Ancak, üç yıllık sürenin bitiminden önce ilgili
ihracatçı birliğine başvurmak kaydıyla, belgelenecek haklı
ve zorunlu nedenlere istinaden Dış Ticaret Müsteşarlığı'nca
(İhracat Genel Müdürlüğü) ek süre verilebilir.
İhracatçı birliğince verilen izinler, ilgili çıkış gümrüğüne, kambiyo
müdürlüğüne ve talep sahibi firmaya bildirilir. İhracatçı
birliğince verilen iznin bitiş tarihinden önce başvurmak
kaydıyla, ticari kiralamaya konu eşyanın kesin satışına
ilişkin talepler, Dış Ticaret Müsteşarlığı'nın (İhracat
Genel Müdürlüğü) görüşü alınmak suretiyle, satış sözleşmesine
istinaden ihracatçı birliğince sonuçlandırılır. Sonuçlandırılan
kesin satış talepleri, ilgili çıkış gümrüğüne, kambiyo müdürlüğüne
ve talep sahibi firmaya bildirilir.
Kira bedelinin döviz olarak yurda getirilmesi ve ticari kiralamaya
konu eşyanın satılması halinde satış bedelinin yurda getirilmesi
kambiyo mevzuatı hükümlerine tabîdir.
Kira bedelinin döviz olarak yurda getirilmesi esastır. Ancak, belgelenecek
haklı ve zorunlu nedenlere istinaden kira bedelinin aynî olarak
yurda getirilmesine ilişkin talepler, serbest dolaşıma giriş
rejimi hükümleri uygulanmak suretiyle Dış Ticaret Müsteşarlığı’nca
(İhracat Genel Müdürlüğü) sonuçlandırılır.
I- Transit Ticaret
Transit ticaret talepleri,
"Transit Ticaret Formu" (Ek 4) düzenlenmek suretiyle
bankalara yapılır.
Transit ticarete konu
olan mallarla ilgili olarak, ithalata ve ihracata ilişkin
vergi, resim, harç ve fon tahsil edilmez.
Gümrük idarelerince
verilebilecek izne istinaden malların Türk gümrük hattını
aşarak işçilik görmek üzere fiktif depo veya antrepolara
alınması "fiili ithal" hükmünde değildir.
Uluslararası anlaşmalarla
ticareti yasaklanmış mallar ile Müsteşarlığın madde politikası
itibariyle transit ticaretinin yapılmasını uygun görmediği
mallar transit ticarete konu olamaz.
İthalat ve ihracat
yapılması yasaklanmış ülkelerle transit ticaret yapılamaz.
J- Bedelsiz İhracat
Bedeli yürürlükteki
Kambiyo Mevzuatı çerçevesinde yurda getirilmesi gerekli
olmaksızın yurt dışına kesin olarak mal çıkışıdır.
a) Gerçek veya tüzel
kişiler tarafından götürülen veya gönderilen hediyeler,
miktarı ticari teamüllere uygun numuneler ile reklam ve
tanıtım eşyaları,
b) Daha önce usulüne
uygun olarak ihraç edilmiş malların bedelsiz gönderilmesinin
ticari örf ve adetlere uygun parçaları, fireleri ile garantili
olarak ihraç edilen malların garanti süresi içinde yenilenmesi
gereken parçaları,
c) Yabancı misyon mensuplarının,
Türkiye'de çalışan yabancıların, yurt dışına hane nakli
suretiyle gidecek Türk vatandaşlarının, daimi veya geçici
görevle yurt dışına giden kamu görevlilerinin, bu durumlarının
ilgili mercilerce belgelenmesi şartıyla beraberlerinde götürecekleri,
gönderecekleri veya adlarına gönderilecek eşya ve taşıtlar,
d) Yurt dışında yerleşik
tüzel kişiler, yabancı turistler ve yurt dışında ikamet
eden Türk vatandaşlarının beraberlerinde götürecekleri,
gönderecekleri veya adlarına gönderilecek eşya ve taşıtlar.
(a) ve (b) bendlerinde
yer alan mallardan değeri l0.000 ABD dolarını aşmayanların
bedelsiz ihraç talepleri, Bedelsiz İhracat Formu doldurulmak
suretiyle doğrudan gümrüklere yapılır.
Değeri l0.000 ABD dolarından
fazla olanların bedelsiz ihraç talepleri, Bedelsiz İhracat
Formundan (Ek 5) 3 nüsha doldurulmak
suretiyle ilgili ihracatçı birliğine yapılır. İhracatçı
birliği değeri 25.000 ABD Dolarına kadar olan bedelsiz ihraç
taleplerini kendileri sonuçlandırır. 25.000 ABD Dolarının
üzerindeki talepleri görüşleriyle birlikte Dış Ticaret Müsteşarlığı'na
intikal ettirirler.
(c) ve (d) bendleri
çerçevesinde yapılacak bedelsiz ihracata, doğrudan gümrüklerce
müsaade edilir.
Bedelsiz ihraç izinlerinin
geçerlilik süresi 1 yıldır.
Kanun, Kararname ve
uluslararası anlaşmalarla ihracı yasaklanmış malların bedelsiz
olarak ihracına izin verilmez. İhracı kendi mevzuatı uyarınca
belli bir merciin ön iznine bağlı malların bedelsiz olarak
ihracı, ilgili merciin ön iznine istinaden mümkündür.
Bedelsiz ihracat yoluyla
yurt dışına gönderilen mal ve eşyalar, ihracatta uygulanan
desteklerden yararlandırılmaz.
Bedelsiz ihracat, Türk
Standartlarının Uygulanması Hakkındaki Tüzük hükümlerine
tabi değildir.
(a), (c) ve (d) bendleri
kapsamında yapılacak bedelsiz ihracatta ihracatçı birliğine
üye olma şartı aranmaz.