| YÖNETMELİK
Dış Ticaret Müsteşarlığından:
İHRACAT YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, İhracat
Yönetmeiliği, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin
amacı, İhracat Rejimi Kararı çerçevesinde, ihracatın
ülke ekonomisi yararına düzenlenmesini, desteklenmesini
ve artırılmasını sağlamak için ihracatta yetkili mercii
ve uygulanacak usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) İhracat
Rejimi Kararı uyarınca yapılacak ihracat işlemleri,
bu Yönetmelik ile Dış Ticaret Müsteşarlığının bağlı
olduğu Bakanlık tarafından yayımlanacak tebliğler
ve ilgililere verilecek talimatlar çerçevesinde yürütülür.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik,
22/12/1995 tarihli ve 95/7623 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararıyla yürürlüğe konulan İhracat Rejimi Kararına
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte
geçen;
a) Bağlı Muamele: İkiden fazla taraf arasında yapılan
takas işlemini,
b) Başlamış İşlem:
1) Açılan uluslararası ihalelere istinaden yapılan
yabancı devlet bağlantılarında, alıcı kuruluş ile
bağlantının yapıldığını gösteren yazılı sözleşmenin
taraflarca imzalanmış olmasını,
2) Bedelsiz ihracatta, gümrük mevzuatı uyarınca gümrük
beyannamesi düzenlenmesi gereken hâllerde gümrük beyannamesinin
tescil edilmiş olmasını,
3) Genel esaslar çerçevesinde, gümrük beyannamesinin
İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğine onaylatılmış
olmasını,
4) Kayda bağlı ihracatta, İhracatçı Birlikleri Genel
Sekreterliğince kaydın verilmiş olmasını,
5) Konsinye ihracat, kredili
ihracat, takas veya bağlı muamele yoluyla ihracat,
ticari kiralama yoluyla ihracat veya yurt dışı müteahhitlik
ve teknik müşavirlik kapsamındaki ihracatta, iznin
verilmiş olmasını,
6) Müsaadeye bağlı ihracatta müsaadenin verilmiş olmasını,
7) Offset kapsamında ihracatta
offset anlaşmasının imzalanmış olmasını,
c) Bedelsiz İhracat: Bedeli yürürlükteki kambiyo mevzuatı
çerçevesinde yurda getirilmesi zorunlu olmaksızın
yurtdışına yapılan mal çıkışlarını,
ç) Gün: Aksi belirtilmedikçe takvim gününü,
d) İhracat: Bir malın, yürürlükteki ihracat mevzuatı
ile gümrük mevzuatına uygun şekilde Türkiye gümrük
bölgesi dışına veya serbest bölgelere çıkarılmasını
veyahut Müsteşarlıkça ihracat olarak kabul edilecek
sair çıkış ve işlemleri,
e) İhracatçı: İhraç edeceği mala göre ilgili İhracatçı
Birlikleri Genel Sekreterliğine üye olan, vergi numarasına
sahip gerçek veya tüzel kişiler ile tüzel kişilik
statüsüne sahip olmamakla birlikte yürürlükteki mevzuat
hükümlerine istinaden hukuki tasarruf yapma yetkisi
tanınan ortaklıkları,
f) İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği Onayı/Kaydı:
İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği tarafından
gümrük beyannamesi onay/kayıt işlemleriyle ilgili
olarak verilecek onay, kayıt ve/veya elektronik onayı/kaydı,
g) İhraç Müsaadesi: Ülke ekonomisinin ihtiyaçları,
iç ve dış piyasa arz ve talep durumu, satış şekli
ile alıcı ülke ve firmaların ülkemiz ile olan ticari
ve ekonomik ilişkileri gibi hususlar göz önünde tutularak
Müsteşarlıkça verilen ihraç iznini,
ğ) Kayda Bağlı İhracat: Gümrük beyannamesinin, ihracattan
önce İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğince kayda
alındığı ihracat şeklini,
h) Konsinye İhracat: Kesin
satışı daha sonra yapılmak üzere yurt dışındaki alıcılara,
komisyonculara, ihracatçının yurt dışındaki şube veya
temsilciliklerine mal gönderilmesini,
ı) Kredili İhracat: İkili veya çok taraflı kredi anlaşmaları
dışında kalmak kaydıyla, ihracat bedelinin kambiyo
mevzuatında öngörülen süreleri aşacak şekilde yurda
getirilmesine imkân tanıyan ihracat şeklini,
i) Mal: Her türlü eşya, madde, ürün veya değeri,
j) Müsteşarlık: Dış Ticaret Müsteşarlığını,
k) Offset: Kamu kurum ve
kuruluşları ile kamu ortaklıklarının açacakları uluslararası
ihaleler çerçevesinde yapacakları ithalat neticesinde
gerçekleştirecekleri döviz ödemelerini asgari seviyeye
indirmek amacıyla, ihaleyi kazanan firma ve/veya kuruluşların
taahhüdü gereğince Türkiye’den yapılacak ihracat ile
taahhüt gereğince Türkiye’nin mevcut üretim ve ihracat
potansiyelinin geliştirilmesine yönelik diğer işlemleri,
l) Takas: İhraç veya ithal edilen mal veya hizmet
bedelinin, kısmen veya tamamen mal, hizmet veya döviz
ile karşılanması işlemini,
m) Ticari Kiralama: Malların kira bedeli karşılığı
belirli bir süre kullanılmak üzere geçici olarak Türkiye
gümrük bölgesi dışına veya serbest bölgelere çıkarılmasını,
n) Transit Ticaret: Yurt dışında veya serbest bölgede
yerleşik bir firmadan ya
da antrepodan satın alınan malın, ülkemiz üzerinden
transit olarak veya doğrudan doğruya yurt dışında
veya serbest bölgede yerleşik bir firmaya ya da antrepoya satılmasını,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
İhracat Şekilleri
ve Esasları
Genel esaslar
MADDE 5 – (1) İhracat
işleminin başlaması için ihracatçıların, İhracatçı
Birlikleri Genel Sekreterliğine onaylattıkları gümrük
beyannamesi ile ihracatın yapılacağı gümrük idaresine
başvurmaları gerekir.
Ön izne bağlı ihracat
MADDE 6 – (1) İhracı uluslararası
anlaşma, kanun, kararname ve ilgili sair mevzuat uyarınca
belli bir merciin ön iznine bağlı malların ihracatında,
ilgili mercilerden ön izin alındıktan sonra ihracat
mevzuatı hükümleri uygulanır.
Kayda bağlı ihracat
MADDE 7 – (1) İhracı kayda
bağlı mallar, Müsteşarlıkça yayımlanacak Tebliğ ile
belirlenir.
(2) İhracı Kayda Bağlı Mallara İlişkin Tebliğ kapsamındaki
malların ihracından önce gümrük beyannamelerinin İhracatçı
Birlikleri Genel Sekreterliğince kayda alınması gerekir.
(3) İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğince kayda
alınmış gümrük beyannamesinin gümrük idarelerine sunulma
süresi, İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğinin
onay tarihinden itibaren uzatılmamak üzere otuz gündür.
Ancak, ülkemiz ihraç ürünlerine miktar kısıtlaması
uygulayan ülkelere yapılan, kısıtlama kapsamındaki
malın ihracına ait kayıt meşruhatı düşülerek onaylanmış
gümrük beyannamelerinin gümrük idarelerine sunulma
süresi, otuz günden daha kısa veya daha uzun olarak
Müsteşarlıkça belirlenebilir.
Kredili ihracat
MADDE 8 – (1) Kredili
ihracat talepleri, alıcı ile satıcı arasında imzalanan
ve ihraç edilecek malın cinsi, değeri, ödeme planı
ve ödeme süresini içeren satış sözleşmesinin aslı
ve Türkçe çevirisi veyahut aracı banka tarafından
onaylanmış akreditif metinlerinin aslı ve Türkçe çevirisi
ile birlikte ilgili İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğine
yapılır.
(2) Madde ve/veya ülke politikası açısından Müsteşarlıkça
getirilebilecek düzenlemeler kapsamındaki mallarla
ilgili kredili ihracat talepleri; Müsteşarlığın görüşü
alındıktan sonra, bunun dışında kalan mallara ilişkin
talepler ise satış sözleşmesinde belirtilen esaslar
dâhilinde doğrudan İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğince
sonuçlandırılır.
(3) Kredili ihracat izin süresi, tüketim mallarında
en çok iki, yatırım mallarında en çok beş yıldır.
Bu süreleri aşan talepler incelenip sonuçlandırılmak
üzere, ilgili İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği
tarafından, görüşü ile birlikte Müsteşarlığa intikal
ettirilir.
(4) İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğince kredili
ihracat meşruhatı düşülerek onaylanmış ihracat işlemlerine
ilişkin gümrük beyannamesinin, İhracatçı Birlikleri
Genel Sekreterliğince onay tarihinden itibaren otuz
gün içinde gümrük idarelerine sunulması gerekmektedir.
Konsinye ihracat
MADDE 9 – (1) Konsinye ihracat başvuruları ilgili İhracatçı
Birlikleri Genel Sekreterliğine yapılır.
(2) Madde ve/veya ülke politikası açısından Müsteşarlıkça
getirilebilecek düzenlemeler kapsamındaki mallarla
ilgili konsinye ihraç talepleri; Müsteşarlığın görüşü
alındıktan sonra, bunun dışında kalan mallara ilişkin
talepler ise doğrudan İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğince
sonuçlandırılır.
(3) İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğince konsinye ihracat meşruhatı düşülerek onaylanmış
gümrük beyannamelerinin otuz gün içinde gümrük idarelerine
sunulması gerekir.
(4) İhracatçılar, konsinye
olarak gönderilen malların kesin satışının yapılmasından
sonraki otuz gün içinde durumu, kendileri tarafından
düzenlenmiş kesin satış faturası veya örneği ve gerekli
diğer belgeler ile birlikte izni veren İhracatçı Birlikleri
Genel Sekreterliğine ve aracı bankaya bildirir.
(5) İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği, verdikleri
konsinye ihraç izinlerine ait bilgileri, malın
kesin satışının kendilerine bildirilmesinden itibaren
beş gün içinde aracı bankaya bildirir.
(6) Konsinye olarak gönderilen
malın ihraç tarihinden itibaren bir yıl içinde kesin
satışının yapılması gerekir. Bu süre, haklı ve zorunlu
nedenlere istinaden müracaat edilmesi hâlinde, izni
veren İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğince iki
yıl daha uzatılabilir.
(7) Süresi içinde satışı yapılan malın bedelinin kambiyo
mevzuatı, satılamaması hâlinde ise malın gümrük mevzuatı
çerçevesinde yurda getirilmesi gerekir.
Yurt dışı fuar ve sergilere katılım ve ihracat
MADDE 10 – (1) Ülkemizi
temsilen katılınacak uluslararası yurt dışı fuar ve sergiler
Müsteşarlık tarafından belirlenir.
(2) Uluslararası ticari fuarlara ve sergilere, gerek
ülkemizi temsilen ulusal düzeyde gerekse bireysel olarak
katılacak firma ve kuruluşlarca yurt dışına gönderilecek
bedelli veya bedelsiz
mallar ile yurt dışında düzenlenecek bilim, sanat,
kültür veya tanıtım amaçlı fuar/sergi, konferans,
seminer gibi etkinliklere kişi veya kuruluşlarca gönderilecek
bedelli veya bedelsiz malların yurt dışına çıkışıyla
ilgili başvurular doğrudan ilgili gümrük idarelerine
yapılır. Gümrük idareleri söz konusu malların yurt
dışına çıkışı için yapılan talepleri ilgili mevzuat
çerçevesinde inceleyip sonuçlandırır.
(3) Gümrük idareleri, yukarıda belirtilen amaçlarla
yurt dışına çıkışına izin verdikleri bedelli ve/veya
bedelsiz mallar (bilim, sanat, kültür, tanıtım amaçlı
fuar/sergi hariç) ile ilgili gümrük beyannamelerinin
onaylı bir örneğini, beyannamenin kapanış tarihinden
itibaren, en geç onbeş gün
içinde firmanın beyan ettiği İhracatçı Birlikleri
Genel Sekreterliğine gönderir.
(4) Uluslararası ticari fuar ve sergilerde sergilenmek
üzere yurt dışına çıkarılan malların kesin satışına
ilişkin talepler, geçici çıkışa esas gümrük beyannamesinin
İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğince onaylanmasını
müteakip gümrük idarelerince
sonuçlandırılır.
(5) Gümrük idareleri, özel organizatör kuruluşların
ülkemizi temsilen ulusal düzeyde katılacağı ticari nitelikli
fuarlarda ve sergilerde, yürürlükteki Yurt Dışında
Fuar Düzenlenmesine ve Değerlendirilmesine İlişkin
Tebliğ hükümleri gereğince, organizatör kuruluşa Müsteşarlıkça
(İhracat Genel Müdürlüğü) verilmiş olan "Yeterlilik
Belgesi" veya "Geçici Yeterlilik Belgesi" (kamu ve
meslek kuruluşları ile vakıflarca düzenlenen fuarlarda
bahse konu belgeler aranmaz) ile birlikte ilgili fuarın
ulusal katılım organizasyonunun söz konusu kuruluşça
yapılmasının onaylandığını gösterir uygunluk yazısını
ararlar.
(6) Yukarıda belirtilen hususlar dışında kalan talepler
Müsteşarlıkça incelenip sonuçlandırılır.
İthal edilmiş malın ihracı
MADDE 11 – (1) Gümrük mevzuatı
çerçevesinde serbest dolaşıma girmiş yeni veya kullanılmış
malın ihracı genel esaslar çerçevesinde yapılır. Ancak,
ihracatın desteklenmesine yönelik mevzuat, yatırım
mevzuatı ile gümrük mevzuatının mahrecine iade hükümleri
saklıdır.
Serbest bölgelere yapılacak ihracat
MADDE 12 – (1) Serbest
bölgelere yapılacak ihracat, ihracat mevzuatı hükümlerine
tabidir. Ancak, Dahilde İşleme Rejimi, KDV uygulamaları
ve Türkiye İhracat Kredi Bankası uygulamalarına dair
mevzuat hükümleri saklıdır.
Diğer ihracat şekilleri
MADDE 13 – (1) Kayda bağlı
ihracat, ticari kiralama yoluyla yapılacak ihracat,
takas ve bağlı muamele kapsamında yapılacak ihracat,
bedelsiz ihracat, transit ticaret ile savunma sanayii
dışındaki alanlarda offset
kapsamında yapılacak ihracata ilişkin usul ve esaslar
Müsteşarlığın bağlı olduğu Bakanlıkça yayımlanan Tebliğlerle
düzenlenir.
(2) Yurt dışı müteahhitlik ve teknik müşavirlik kapsamında
yapılacak ihracata ilişkin usul ve esaslar, Müsteşarlığın
bağlı olduğu Bakanlıkça belirlenir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Ortak Hükümler
Alıcısı tarafından kabul edilmeyen mallar
MADDE 14 – (1) İhracattan
sonra, kambiyo mevzuatında öngörülen mal bedeli dövizlerin
yurda getirilme süresi içinde ve mal bedeli dövizler
tahsil edilmeden önce başvurulmak kaydıyla;
a) Alıcısı tarafından kabul edilmeyen mallar karşılığında
aynı bedel ve şartlarla mal ihracına ilişkin talepler,
malların geri getirilmesi veya geri getirileceğinin
kambiyo merciine taahhüt edilmesi kaydıyla, durumu
gösterir belgelere istinaden gümrük mevzuatı çerçevesinde
giriş ve çıkışta ayniyeti tespit edilmek suretiyle
gümrük idarelerince,
b) Alıcısı tarafından kabul edilmeyen malların başka
bedel ve şartlarla aynı veya farklı alıcılara satışına
ilişkin talepler, durumu gösterir belgeler ve yeni
satış sözleşmesine ait İhracatçı Birlikleri Genel
Sekreterliğince onaylı faturanın ibrazından sonra
gümrük idarelerince, sonuçlandırılır.
(2) Gümrük idarelerince sonuçlandırılan talepler,
ilgili İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğine ve
aracı bankaya bildirilir.
(3) Birinci fıkranın (b) bendi kapsamında yer alan
taleplere konu malın bozulabilir olması hâlinde, bu
tür talepler İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği
veya daha sonra İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğine
bilgi vermek kaydıyla Müsteşarlık yurt dışı teşkilatınca
sonuçlandırılır. Müsteşarlık yurt dışı teşkilatınca
sonuçlandırılan talepler, ilgili gümrük idaresine
ve aracı bankaya bildirilir.
(4) Yukarıda belirtilen değişiklik taleplerinin ihracatı
müteakip ve mal bedeli dövizlerin tahsilinden sonra
yapılması hâlinde, söz konusu talepler Müsteşarlığın
görüşü alınmak suretiyle ilgili mercilerce sonuçlandırılır.
(5) Yukarıda yer alan hususlar, ihracatın desteklenmesine
yönelik mevzuat kapsamında yapılmış olması hâlinde,
ait olduğu mevzuat hükümlerine tabidir.
Alıcısına teslim edilemeyen mallar ve malların
terk edilmesi
MADDE 15 – (1) Yanma, çalınma
gibi haklı ve zorunlu nedenlerle alıcısına teslim
edilemeyen mallara ilişkin ihracat talepleri, durumu
gösteren belgelere dayanılarak Müsteşarlıkça (İhracat
Genel Müdürlüğü) sonuçlandırılır.
(2) Geri getirilmesinde ekonomik yarar görülmeyen
malların terk edilmesine ilişkin talepler, durumu
gösteren belgelere dayanılarak Müsteşarlıkça (İhracat
Genel Müdürlüğü) sonuçlandırılır.
(3) Uygun görülerek sonuçlandırılan talepler, aracı
bankaya bildirilir.
(4) Yukarıda belirtilen hususlar, ihracatın desteklenmesine
yönelik mevzuat kapsamında yapılmış olması hâlinde,
ait olduğu mevzuat hükümlerine tabidir.
İhracatçı Birliklerince yapılacak işlemler
MADDE 16 – (1) 5/7/1993
tarihli ve 93/4614 sayılı İhracatçı Birliklerinin
Kuruluşu, İşleyişi, İştigal Sahaları, Organları, Üyelerin
Hak ve Yükümlülüklerine Dair Bakanlar Kurulu Kararına
istinaden, nisbi aidatın tahsil edilmesi gerekir. Bu husus,
İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğince gümrük
beyannamesinin onaylanması sırasında aranır.
Gümrük idarelerince yapılacak işlemler
MADDE 17 – (1) Otomasyona
geçmiş gümrük idareleri, ihracat işlemlerinde tescil
onayı yapılmadan önce, gümrük beyannamesi üzerinde
İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğinin elektronik
ortamda oluşturdukları "Birlik Onay Kodu"nu ararlar.
"Birlik Onay Kodu" doğrulanmayan gümrük beyannamelerine
istinaden mal çıkışı yapılmaz.
(2) Otomasyona geçmemiş
gümrük idareleri ise, ihracat işlemlerinde gümrük
beyannamesi üzerinde İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğinin
onayını/kaydını ararlar. İhracatçı Birlikleri Genel
Sekreterliği onayı/kaydı bulunmayan gümrük beyannamelerine
istinaden mal çıkışı yapılmaz.
(3) Gümrük idareleri, ihracatı müteakip durumu ilgili
İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğine bildirir.
(4) Gümrük idarelerince tescil edilen gümrük beyannameleri
üzerinde herhangi bir değişiklik yapılması veya gümrük
beyannamelerinin iptal edilmesi hâlinde, bu husus
işlemi yapan gümrük idaresi tarafından onayı/kaydı
veren İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğine, aracı
bankaya, kambiyo müdürlüğüne ve Türkiye İstatistik
Kurumuna bildirilir.
İhracat bedellerinin yurda getirilmesi
MADDE 18 – (1) İhracat
bedellerinin yurda getirilmesi hususu kambiyo mevzuatı
hükümlerine tabidir.
Diğer durumlar
MADDE 19 – (1) İhracata
ilişkin olarak bu Yönetmelikte belirlenen konular
dışında kalan hususlar İhracat Rejimi Kararı çerçevesinde
Müsteşarlıkça (İhracat Genel Müdürlüğü) sonuçlandırılır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son
Hükümler
Yürürlükten kaldırılan Yönetmelik
MADDE 20 – (1) 6/1/1996
tarihli ve 22515 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
İhracat Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
Başlamış işlemler
GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin
yürürlüğe girmesinden önce başlamış işlemlere, lehte
olmaları kaydıyla, bu Yönetmeliğin 20 nci
maddesiyle yürürlükten kaldırılan Yönetmelik hükümleri
uygulanır.
Yürürlük
MADDE 21 – (1) Bu Yönetmelik
yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 22 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Dış Ticaret
Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan yürütür. |
