Karayolu Taşıma Yönetmeliği

25.02.2004 tarih ve 25384 sayılı Resmi Gazete (KTY Asıl)

08.09.2004 tarih ve 25577 sayılı Resmi Gazete (1. Değişiklik)

15.12.2004 tarih ve 25671 sayılı Resmi Gazete (2. Değişiklik)

26.02.2005 tarih ve 25739 sayılı Resmi Gazete ( 3. Değişiklik)

BİRİNCİ KISIM

Başlangıç Hükümleri

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam , Hukuki Dayanak ve Tanımlar

Amaç

Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı, 4925 sayılı “Karayolu Taşıma Kanunu” nda yer alan karayolu taşımalarını, ülke ekonomisinin gerektirdiği şekilde düzenlemek, taşımada düzeni ve güvenliği sağlamak, taşımacı, acente, taşıma işleri komisyonculuğu, nakliyat ambarı işletmeciliği, kargo işletmeciliği, lojistik işletmeciliği, taşıma işleri organizatörlüğü, terminal işletmeciliği, oto kiralama işletmeciliği, dağıtıcılık ve benzeri hizmetlerin şartlarını; taşıma işlerinde istihdam edilenlerin niteliklerini, haklarını ve sorumluluklarını belirlemek, karayolu taşımalarının, diğer taşıma sistemleriyle birlikte ve birbirlerini tamamlayıcı olarak hizmet vermesini, denetimini ve mevcut imkanların daha yararlı bir şekilde kullanılmasını sağlamaktır.

Kapsam

Madde 2- Bu Yönetmelik, kamuya açık karayolunda motorlu taşıtlarla yapılan yolcu ve eşya taşımalarını, taşımacı, acente, taşıma işleri komisyonculuğu, nakliyat ambarı işletmeciliği, kargo işletmeciliği, lojistik işletmeciliği, taşıma işleri organizatörlüğü, terminal işletmeciliği, oto kiralama işletmeciliği, dağıtıcılık ve benzeri faaliyetleri yapanlar ile taşıma işlerinde çalışanları, taşımalarda yararlanılan her türlü taşıt, araç, gereç, yapıları ve benzerlerini kapsar.

Ancak, özel otomobillerle ve bunların römorklarıyla yapılan taşımalar, genel ve katma bütçeli dairelerle, il özel idareleri, belediyeler, üniversiteler ve kamu iktisadi teşebbüslerine ait taşıtlarla yapılan ticari olmayan taşımalar, Türk Silahlı Kuvvetlerine ait motorlu taşıt ve bunların römorkları ile yapılan taşımalar, lastik tekerlekli traktörlerle çekilen römorklarla yapılan taşımalar bu Yönetmelik kapsamı dışındadır.

Taşıma mesafesine bakılmaksızın il sınırları içinde yapılan yolcu taşımaları, 100 kilometreye kadar olan şehirlerarası yolcu taşımaları ile belediye sınırları ile mücavir alanı içindeki şehiriçi yolcu taşımaları, bu Yönetmeliğin kapsamı dışında olup; bunlar için Bakanlıkça çıkarılacak Yönetmelik yürürlüğe konuluncaya kadar, il sınırları içinde yapılan yolcu taşımaları ile 100 kilometreye kadar olan şehirlerarası yolcu taşımaları il ve ilçe trafik komisyonları ile işbirliği yapılmak suretiyle ilgili valiliklerce, belediye sınırları ile mücavir alanı içindeki şehiriçi yolcu taşımaları il ve ilçe trafik komisyonları ile işbirliği yapılmak suretiyle ilgili belediyelerce, bu Yönetmeliğin taşımacılar için getirdiği sorumluluk ve yükümlülükler dikkate alınarak düzenlenir.

Uluslararası anlaşmalar ile sıkıyönetim, savaş hali ve olağanüstü hal durumlarında uygulanacak hükümler saklıdır.

Hukuki Dayanak

Madde 3- Bu yönetmelik; 10/7/2003 tarihli ve 4925 sayılı “Karayolu Taşıma Kanunu” ile 9/4/1987 tarihli ve 3348 sayılı “Ulaştırma Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun” a dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

Madde 4 – Karayolu Taşıma Kanununda belirtilen tanımlara ilave olarak bu Yönetmelikte geçen;

Kanun: 4925 Sayılı Karayolu Taşıma Kanununu,

Bakanlık: Ulaştırma Bakanlığını,

Ambar: Eşyanın kapalı alanda muhafaza edilmesine uygun olan yeri,

Antrepo: Gümrük Kanunu hükümlerine göre açılmasına izin verilen ve gümrük idaresine verilen beyanname ile gümrük idaresi gözetimi ve denetimi altında eşyanın muhafaza edildiği yeri,

Ara durak: Düzenli yolcu taşımacılığında, kalkış noktası ile varış noktası arasında bulunan, yolcuların asgari ihtiyaçlarının karşılandığı ve yolcu indirilip bindirilen yeri,

Çekici: Römork ve yarırömorkları çekmek için imal edilmiş olan ve eşya veya yük taşımayan motorlu taşıtı,

Dağıtıcı: Tek parçada en fazla 5 kilogram ağırlığındaki kargoların kısa sürede kapıdan kapıya kendi nam ve hesabına dağıtımını yapacak gerçek ve tüzel kişileri,

Depo: Eşyanın açık veya kapalı alanda muhafaza edilmesine uygun olan yeri,

Eşya/kargo terminali: Bu Yönetmeliğin 51 inci maddesinde belirtilen özellikleri haiz ve taşımacılar ile eşya/kargo gönderenlere hizmet veren yapı veya tesisi,

Gabari: Taşıtların yüklü veya yüksüz olarak karayolunda güvenli seyirlerini temin amacı ile uzunluk, genişlik ve yüksekliklerini belirleyen ölçüleri,

Geçici depolama yeri: Eşyanın gümrüğe sunulmasından sonra gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutuluncaya kadar gümrük idaresince geçici olarak depolanmasına izin verilen yeri,

İkili taşıma: Akit ülke taşıtlarının iki ülke arasında yapmış olduğu yolcu veya eşya taşımalarını,

İstiap haddi ve/veya taşıma kapasitesi: Bir taşıtın veya aracın güvenle taşıyabileceği ve imalat standardında belirtilen en çok yük ağırlığı veya yolcu ve hizmetli sayısını,

Kamu hizmeti sözleşmesi: Kamuya yeterli ulaştırma hizmeti sunulması amacıyla, Bakanlık ile yetki belgesi sahipleri arasında yapılan anlaşmayı,

Kamu hizmeti yükümlülüğü: Herhangi bir yetki belgesi sahibinin normal ticari şartlarda veya ölçülerde üstlenemeyeceği, ancak, kamuya yeterince ulaştırma hizmeti verilmesi amacıyla, Bakanlığın talimatı üzerine yerine getirilmesi gereken yükümlülüğü,

Kamyon: İzin verilebilen azami yüklü ağırlığı 3,5 tondan fazla olan ve eşya veya yük taşımak için imal edilmiş motorlu taşıtı,

Kamyonet: İzin verilebilen azami yüklü ağırlığı 3,5 tonu geçmeyen ve eşya veya yük taşımak için imal edilmiş motorlu taşıtı,

Karayolu: Trafik için kamunun yararlanmasına açık olan arazi şeridi, yol, otoyol, köprüler ve benzeri yapı ve alanları,

Kargo tasnif ve aktarma merkezi: Kargo taşımalarında indirme, bindirme, yükleme, boşaltma, aktarma, tasnif ve dağıtım hizmetlerinin yapıldığı yeri,

Lojistik işletmecisi : Taşımacılık faaliyetinin yanısıra; bağımsız bir işyerinin kullanım hakkına sahip olarak müşterilerine ait eşyayı teslim aldıktan sonra kendi gözetim ve denetimi altında yükleme, boşaltma, depolama, istifleme, paketleme, tasnif, etiketleme, satış veya pazarlama, sipariş planlaması, dağıtım, tedarik ve benzeri hizmetlerin tamamını veya bir kısmını üstlenen gerçek ve tüzel kişileri,

Mali yeterlilik: Bu Yönetmelik kapsamındaki faaliyetlerle ilgili bir işletmenin kurulmasını, iyi yönetilmesini ve işletilmesini sağlamaya yönelik gerekli mali kaynaklara sahip olmayı,

Mesleki saygınlık: Ticari alanda ve mesleğin icrası ile ilgili konularda kötü şöhret sahibi olmamayı,

Mesleki yeterlilik : Mesleğin icrası ile ilgili eğitim, bilgi, beceri ve donanıma sahip olmayı,

Mesleki yeterlilik belgesi: Bu Yönetmelik kapsamındaki faaliyetlerde bulunanların yine bu yönetmelikte öngörülen mesleki yeterlilik eğitimini alan ve/veya yapılacak olan sınavlarda başarılı olanlara verilecek belgeyi,

Mesleki yeterlilik eğitimi : Bu Yönetmelik kapsamındaki faaliyetlerle ilgili bir mesleki yeterliliğin kazandırılması amacıyla verilecek eğitimi,

Motorlu taşıt: Karayolunda insan, hayvan ve yük taşımaya yarayan ve makine gücüyle yürütülen aracı veya taşıtı,

Orta Düzey Yönetici (ODY): Bu Yönetmelik kapsamında faaliyet gösteren bir gerçek veya tüzel kişiliğin veya buna ait bağımsız bir birimin taşımacılık faaliyetlerini sürekli ve etkin bir şekilde sevk ve idare eden müdür/idareci, şef, uzman, operasyon yöneticisi, operatör ve benzeri unvanlarla istihdam edilen kişileri,

Oto kiralama işletmecisi: Müşterilerine ticari amaçla sürücülü veya sürücüsüz olarak 15+1 ve daha az koltuk kapasitesine sahip yolcu taşımaya mahsus taşıtları yurtiçinde ve/veya uluslararasında olmak üzere, yazılı bir sözleşmeye dayanan bir bedel karşılığı ve belli bir süre için kiraya vermek şeklinde faaliyet gösterecek gerçek ve tüzel kişileri,

Otobüs: Yapısı itibariyle sürücüsü dahil en az 9 oturma yeri olan ve yolcu taşımak için imal edilmiş motorlu taşıtı,

Otomobil: Yapısı itibariyle sürücüsü dahil en çok 8 koltuk kapasitesine sahip olan ve yolcu taşımak için imal edilmiş motorlu taşıtı,

Özel izin belgesi: Taşımalarda geçiş belgesi aranmadan, geçiş belgesi yerine geçmek üzere ve Türk ihraç ürünlerini taşımak amacıyla yabancı plakalı taşıtlara verilen belgeyi,

Özmal taşıt: Yetki belgesi sahibi adına motorlu araç tescil ve motorlu araç trafik belgelerinde kayıtlı taşıtları,

Posta gönderisi: Posta Telgraf Teşkilatı (PTT) İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından taşınmak üzere, belirli bir form altında haberleşme niteliğindeki gönderileri, kitap numunelerini, katalogları, gazeteleri, süreli yayınları, dosyaları ve posta kolilerini,

Römork: Motorlu taşıtla çekilen, insan, eşya veya yük taşımak için imal edilmiş motorsuz taşıtı,

Sevk irsaliyesi: Yurt içi taşımalarda, gönderilen eşya için, gönderen tarafından düzenlenen eşyanın içeriğini, ağırlığını, hacmini, paketleme veya ambalaj şekli ile gerçek değerini belirleyen ve gönderenin beyanına dayanan ilgili mevzuat hükümleri uyarınca düzenlenen belgeyi,

Sözleşmeli taşıt: Yetki belgesi sahibinin noterden yapılmış bir taşıma geliri paylaşımı veya kira sözleşmesine dayanarak, kendi unvan ve sorumluluğu altında çalıştıracağı başkasına ait taşıtları,

Sürücü: Karayolunda motorlu bir aracı veya taşıtı sevk ve idare eden kişiyi,

Şehiriçi taşıma: Belediye sınırları ile mücavir alanı dahilinde yapılan taşımaları,

Şube: Bir yetki belgesi sahibinin merkezi işyeri adresi dışındaki kendisine ait birimini,

Taşıma hattı: Düzenli yolcu taşımacılığında, taşımanın başladığı kalkış noktası ile bittiği varış noktasındaki yerleşim yerlerini,

Taşıma güzergahı: Taşımanın başladığı kalkış noktasından bittiği varış noktasına kadar ara duraklar da dahil takip edilen yolu,

Taşıma irsaliyesi: Taşıma faaliyetinde bulunanların, taşınmasını üstlendikleri bir veya birden çok gönderilen ve gönderene ait aynı taşıtta, aynı zamanda taşınan eşya veya kargo için ilgili mevzuat hükümleri uyarınca düzenlenen belgeyi,

Taşıma işleri organizatörü: Kanun, bu Yönetmelik ve ilgili diğer mevzuatın taşımacılık sıfatı ile faaliyet gösterenlere getirdikleri yükümlülük ve sorumluluklar çerçevesinde taşımacı kabul edilerek, bu Yönetmeliğe göre yetki belgesi almış gerçek ve tüzel kişilerin imkan, kabiliyet ve kapasiteleri ile gerektiğinde diğer taşıma türlerinden de yararlanarak veya bunları kullanarak kombine taşımacılık dahil kendi nam ve hesabına taşıma yaptırarak taşıma faturası düzenleyecek tüzel kişileri,

Taşıma senedi: Eşya ve kargo taşımalarında gönderen ile yetki belgesi sahibi arasında akdedilen, ilgili diğer mevzuat ve bu Yönetmelikte belirlenen şartları ihtiva eden belge ile bu tür bir sözleşmede bulunması gereken bilgileri ihtiva etmesi halinde taşıma senedi yerine geçecek olan taşıma faturası, taşıma irsaliyesi veya irsaliyeli taşıma faturasını,

Taşıt belgesi: Yetki belgesi sahibinin kullanacağı taşıtların niteliğini ve sayısını liste halinde gösteren yetki belgesinden ayrı, yetki belgesinin eki olarak düzenlenen belgeyi,

Taşıt kartı: Bir taşıtın yalnız bir yetki belgesinin eki taşıt belgesinde kayıtlı olduğunu ve bu belge altında çalıştırılabileceğini gösteren belgeyi,

Taşıt katarı : Karayolunda bir birim olarak seyretmek üzere birbirine bağlanmış en az bir çeken ve en çok iki çekilen römorktan oluşan aracı,

Transit taşıma: Herhangi bir ülkede başlayan ve en az bir ülke toprakları üzerinden geçtikten sonra bir başka ülkede sona eren, başlama ve sona erme ülkeleri dışında kalan ülkeler üzerinden yapılan taşımaları kapsayan yolcu veya eşya taşımalarını,

Ücret tarifesi: Düzenli taşımalarda taşıma faaliyetlerini ücret yönünden düzenleyen ve uyulması zorunlu olan belgeyi,

Üçüncü ülke taşıması: Yolcu ve eşyanın bindirme, indirme, yükleme, boşaltma noktalarının taşıtın kayıtlı olduğu ülkenin dışındaki ülkeler arasında yapılan taşımaları,

Üst Düzey Yönetici (ÜDY): Bu Yönetmelik kapsamında faaliyet gösteren bir gerçek veya tüzel kişiliği temsil ve ilzam ederek ve/veya bunların tamamını fiilen sevk ve idare ederek sürekli ve etkin bir şekilde yöneten yönetim kurulu başkanı, yönetim kurulu üyesi, genel müdür, genel koordinatör, genel sekreter ve benzeri konumdaki veya bu unvanlarla istihdam edilen kişileri,

Yarı römork: Bir kısmı motorlu taşıt üzerine oturan, taşıdığı eşyanın veya yükün ve kendi ağırlığının bir kısmı motorlu taşıt tarafından taşınan römorku,

Yetki belgesi: Bu Yönetmeliğin kapsamında faaliyette bulunacak gerçek ve tüzel kişilere çalışma izni veren ve Bakanlıkça düzenlenen belgeyi,

Yolcu bileti: Yetki belgesi sahibi ile yolcu arasında akdedilen, yolcunun taşınması yükümlülüğünü içeren ve bu Yönetmelikte belirtilen şekil ve şartları ihtiva eden ve yolcuya verilmesi zorunlu olan belgeyi,

Yolcu terminali: Bu Yönetmeliğin 51 inci maddesinde belirtilen özellikleri haiz ve taşımacılar ile yolculara hizmet veren yapı veya tesisi,

Yurtiçi taşıma: Herhangi bir ilin herhangi bir noktasından başlayıp diğer bir ilin herhangi bir noktasında biten veya mesafesine bakılmaksızın bir ilin sınırları içerisindeki iki nokta arasında yapılan taşımaları,

Zaman tarifesi: Düzenli taşımalarda taşıma faaliyetlerini zaman yönünden düzenleyen ve uyulması zorunlu olan belgeyi

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Taşıma Faaliyetlerinde Genel Kural, Yetki Belgesi Alma Zorunluluğu

Taşıma Faaliyetlerinde Genel Kural

Madde 5- Taşıma faaliyetleri, ekonomik, seri, elverişli, güvenli, çevreye kötü etkisi en aza indirilecek, genel sağlık, fert, toplum ve çevre sağlığı ile güvenliğini olumsuz yönde etkilemeyecek ve kamu yararını gözetecek tarzda serbest rekabet ortamında gerçekleştirilir.

Yetki Belgesi Alma Zorunluluğu

Madde 6-Bu Yönetmelik kapsamında faaliyette bulunacak gerçek ve tüzel kişilerin;

a) Taşımacılık, acentelik, taşıma işleri komisyonculuğu, nakliyat ambarı işletmeciliği, kargo işletmeciliği, lojistik işletmeciliği, taşıma işleri organizatörlüğü, dağıtım işleri, terminal işletmeciliği, oto kiralama işletmeciliği ve benzeri faaliyetleri yapabilmeleri için Bakanlıktan yetki belgesi alınması zorunludur.

b) Yetki belgesi alınabilmesi için, bu Yönetmeliğin 12 nci maddesinde belirtilen genel şartlar ile 13 üncü maddesinde belirtilen özel şartlara sahip olunması şarttır.

Yetki belgesi alınmadan, muhtevası bu Yönetmelikte belirtilen herhangi bir faaliyette bulunulamaz.

Uluslararası Taşımalarda Geçiş Belgesinden Muaf Tutulacak Taşımalar

Madde 7- Aşağıdaki uluslararası taşımalarda geçiş belgesi aranmaz.

a) İtfaiye hizmetleri ile ilgili taşımalar,

b) Ambulans taşımaları,

c) Cenaze taşımaları,

d) Doğal afetler başta olmak üzere, acil durumlarda, ilaç, alet ve tıbbi teçhizatlar ile gerekli diğer malzemelerin taşınması,

e) Kamu hizmeti çerçevesinde yapılan posta taşımaları,

f) Arıza, kaza veya benzeri durumlardaki taşımalar,

g)Mütekabiliyet esasına göre, istiap haddi 3,5 tonu veya toplam yüklü ağırlığı 6 tonu geçmeyen taşıtlarla yapılan eşya taşımaları.

Uluslararası anlaşma ve sözleşmelerin hükümleri saklıdır.

Yetki Belgesi ve Taşıma Hatlarının Sınırlandırılması

Madde 8- Taşımacılık faaliyetinde bulunanların sayısı, yolcu, eşya veya yük kapasitesi, bu husustaki potansiyel, yetki belgelerinde kayıtlı taşıtların durumu, haksız rekabetin önlenmesi, kamu yararının gözetilmesi, atıl kapasite ve kaynak israfının önlenmesi, güvenlik veya benzeri nedenlerle Bakanlık, yetki belgelerinin verilmesi ve/veya sayısında, taşıt sayıları ve/veya kapasitelerinde, taşıma hatlarında veya güzergahlarında, plaka tahdidi dahil sınırlamalar, kısıtlamalar ve yeni düzenlemeler getirebilir.

Tehlikeli Maddelerin ve Tehlikeli Atıkların Taşınması

Madde 9- Yetki belgesi sahipleri, tehlikeli madde ve tehlikeli atık taşımalarını bu husustaki mevzuata uygun olarak yapmak zorundadır.

Yetki belgesi sahipleri, tehlikeli yük taşıyan taşıtlarının taşıyacakları tehlikeli yükün özelliğine uygun olduğunu gösteren bilgi ve belgeleri ibraz ederek, ilgili mercilerden bu taşımalar için ayrıca izin almakla yükümlüdür.

Taşıma Hizmeti

Madde 10-a) Yetki belgesi sahipleri, iştigal alanlarına giren hizmetlerini, hizmetin ifasını imkansız kılan yasal mücbir sebepler dışında yapmaktan kaçınamazlar. Bu hizmetlerden ayırım yapmaksızın herkesin yararlanmasını ve hizmetin sürekliliğini sağlamak zorundadırlar.

b)Bu hizmetlerin yerine getirilmesi, hizmeti üstlenenler veya üçüncü şahıslar tarafından engellenemez.

İKİNCİ KISIM

Yetki Belgesi Türleri, Yetki Belgesi Almak İsteyenlerin İbraz Etmek Zorunda Olduğu Belgeler ve Sorumluluk

BİRİNCİ BÖLÜM

Yetki Belgesi Türleri, Yetki Belgesi Almanın Genel ve Özel Şartları

Yetki Belgesi Türleri

Madde 11- Yetki belgesi türleri aşağıda gösterilmiştir.

A Yetki belgesi: Ticari amaçla otomobil ile yolcu taşımacılığı ve oto kiralama işletmeciliği yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır.

A1 Yetki belgesi: Otomobil ile şehirlerarası yolcu taşımacılığı yapacaklara,

B Yetki belgesi : Ticari amaçla otobüs ile uluslararası yolcu taşımacılığı yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır.

B1 Yetki belgesi: Belirli bir ücret ve zaman tarifesine göre, otobüs ile düzenli yolcu taşımacılığı yapacaklara,

B2 Yetki belgesi:

a)Belirli bir zaman tarifesine uymaksızın yolcu durumuna göre arızi sefer düzenleyerek taşıma yapacaklara,

b) Önceden gruplandırılmış yolcuları bir hareket noktasından alıp aynı hareket noktasına götürmek ve/veya getirmek suretiyle mekik sefer düzenleyerek taşıma yapacaklara,

c) 1618 sayılı Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu ile bu Kanuna göre hazırlanarak yayımlanan Seyahat Acentaları Yönetmeliği hükümlerine göre kurulmuş Seyahat Acentalığı Belgesine sahip olanlara,

B3 Yetki belgesi: Yetki belgesi sahibinin kendi adına ticari olarak kayıt ve tescil edilmiş taşıt veya taşıtlarla, sadece kendi esas iştigal konusu ile ilgili personelini taşıyacak ve ticari maksatla taşımacılık yapmayacaklara,

verilir.

C Yetki belgesi : Ticari amaçla uluslararası eşya taşımacılığı yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır.

C1 Yetki belgesi: Yetki belgesi sahibinin kendi adına ticari olarak kayıt ve tescil edilmiş taşıt veya taşıtlarla, sadece kendi esas iştigal konusu ile ilgili eşya taşımacılığı yapacak ve ticari maksatla taşımacılık yapmayacaklara,

C2 Yetki belgesi: Belirli bir zaman tarifesine göre ve/veya belirli bir zaman tarifesine uymaksızın eşya durumuna göre sefer düzenleyerek taşıma yapacaklara,

C3 Yetki belgesi: Ev ve büro eşyası taşıması yapacaklara,

verilir.

D Yetki belgesi: Ticari amaçla otobüs ile şehirlerarası yolcu taşımacılığı yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır.

Dl Yetki belgesi: Belirli bir ücret ve zaman tarifesine göre otobüs ile düzenli yolcu taşımacılığı yapacaklara,

D2 Yetki belgesi:

a) Belirli bir zaman tarifesine uymaksızın yolcu durumuna göre arızi sefer düzenleyerek taşıma yapacaklara,

b) Önceden gruplandırılmış yolcuları bir hareket noktasından alıp aynı hareket noktasına götürmek ve/veya getirmek suretiyle mekik sefer düzenleyerek taşıma yapacaklara,

c) 1618 sayılı Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu ile bu Kanuna göre hazırlanarak yayımlanan Seyahat Acentaları Yönetmeliği hükümlerine göre kurulmuş Seyahat Acentalığı Belgesine sahip olanlara,

D3 Yetki belgesi: Yetki belgesi sahibinin adına ticari olarak kayıt ve tescil edilmiş taşıt/taşıtlarla, sadece kendi esas iştigal konusu ile ilgili personelini taşıyacak ve ticari maksatla taşımacılık yapmayacaklara,

verilir.

E Yetki belgesi: Ticari amaçla yolcu ve eşya taşımacılığı yapacak kamu kurum ve kuruluşlarına verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır.

E2 Yetki belgesi: Yurtiçi ve/veya uluslararası eşya taşımacılığı yapacaklara,

verilir.

F Yetki belgesi: Ticari amaçla yolcu taşımacılığı konusunda acentelik yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır.

Fl Yetki belgesi: Yurtiçi yolcu taşımacılığı konusunda acentelik yapacaklara,

F2 Yetki belgesi: Uluslararası yolcu taşımacılığı konusunda acentelik yapacaklara,

verilir.

G Yetki belgesi: Ticari amaçla eşya ve kargo taşımacılığı konusunda acentelik yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır.

G1 Yetki belgesi: Yurtiçi eşya taşımacılığı konusunda acentelik yapacaklara,

G2 Yetki belgesi: Uluslararası eşya taşımacılığı konusunda acentelik yapacaklara,

G3 Yetki belgesi: Yurtiçi kargo taşımacılığı konusunda acentelik yapacaklara,

G4 Yetki belgesi: Uluslararası kargo taşımacılığı konusunda acentelik yapacaklara,

verilir.

H Yetki belgesi: Ticari amaçla eşya taşımacılığı konusunda komisyonculuk yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir.Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır.

H1 Yetki belgesi: Yurtiçi eşya taşımacılığı konusunda komisyonculuk yapacaklara,

H2 Yetki belgesi: Uluslararası eşya taşımacılığı konusunda komisyonculuk yapacaklara,

verilir.

K Yetki belgesi: Ticari amaçla yurtiçi eşya taşımacılığı yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır.

Kl Yetki belgesi: Belirli bir zaman tarifesine göre ve/veya belirli bir zaman tarifesine uymaksızın eşya taşımacılığı yapacaklara,

K2 Yetki belgesi: Taşımacının kendi adına ticari olarak kayıt ve tescil edilmiş taşıt veya taşıtlarla, sadece kendi esas iştigal konusu ile ilgili eşya taşımacılığı yapacak ve ticari maksatla taşımacılık yapmayacaklara,

K3 Yetki belgesi: Ev ve büro eşyası taşımacılığı yapacaklara,

verilir.

L Yetki belgesi : Ticari amaçla lojistik işletmeciliği yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır.

L1 Yetki belgesi: Yurtiçi lojistik işletmeciliği yapacaklara,

L2 Yetki belgesi: Uluslararası lojistik işletmeciliği yapacaklara,

verilir.

M Yetki belgesi: Ticari amaçla kargo işletmeciliği yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır.

N Yetki belgesi: Ticari amaçla il sınırları içinde ve yurtiçi nakliyat ambarı işletmeciliği yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır.

P Yetki belgesi: Dağıtıcılık yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır.

P1 Yetki belgesi: İl sınırları içinde dağıtım yapacaklara,

P2 Yetki belgesi: Yurtiçinde dağıtım yapacaklara,

verilir.

R Yetki belgesi: Ticari amaçla yurtiçi ve uluslararasında taşıma işleri organizatörlüğü yapacak tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır.

R1 Yetki belgesi: Yurtiçi taşıma işleri organizatörlüğü yapacaklara,

R2 Yetki belgesi: Uluslararası taşıma işleri organizatörlüğü yapacaklara,

verilir.

T Yetki belgesi : Terminal işletmeciliği yapacak tüzel kişiler ile kamu kurum ve kuruluşlarına verilir ve aşağıdaki türlere ayrılır.

T1 Yetki belgesi : Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde bulunan yolcu terminali işletmeciliği yapacaklara,

T2 Yetki belgesi: Büyükşehir Belediyesi sınırları dışında kalan yerleşim birimlerindeki yolcu terminali işletmeciliği yapacaklara,

T3 Yetki belgesi : Eşya terminali işletmeciliği yapacaklara,

verilir.

Yetki Belgesi Almanın veya Yenilemenin Genel Şartları

Madde 12 - Yetki belgesi alabilmek için;

a) Gerçek kişilerin Türkiye Cumhuriyeti tabiiyetinde olmaları,

b) Tüzel kişilerin Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş ve Türk Ticaret Siciline tescil edilmiş olmaları,

c) Yetki belgesi talep eden;

Gerçek kişilerde sahip ve/veya temsil ve ilzama yetkili yöneticilerin,

Anonim şirket statüsündeki tüzel kişiliklerde, yönetim kurulu başkan ve üyeleri, genel müdür ve temsil ve ilzama yetkili yöneticilerin,

Diğer şirket statüsündeki tüzel kişilerde, tüm ortakların ve bu tüzel kişiliği temsil ve ilzama yetkili yöneticilerin,

Taşıma kooperatiflerinde, yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile kooperatifi temsil ve ilzama yetkili yöneticilerin,

Kaçakçılık, dolandırıcılık, dolanlı iflas, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, uyuşturucu ve silah kaçakçılığı, kaçak insan taşımacılığı veya ticareti, hırsızlık, rüşvet, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu ile 4422 sayılı Çıkar Amaçlı Suç Örgütleri ile Mücadele Kanununa giren suçlardan hürriyeti bağlayıcı ceza ile hükümlü bulunmamak, ticari alanda ve mesleğin icrası ile ilgili konularda kötü şöhret sahibi olmamak suretiyle mesleki saygınlığa sahip olmaları,

d) Kanunla kurulmuş olan, ilgili ticaret odaları veya ticaret ve sanayi odalarına kayıt olmaları,

e) B3, C1, D3, E1, E2 ve K2 türü yetki belgesi talebinde bulunanlar hariç olmak üzere;

1) B1, C2, D1, L1, L2, M2, M3, N2, P2, R1, R2 ve T1 türü yetki belgesi talebinde bulunanların, gösterecekleri faaliyet alanlarına uygun en az birer adet üst düzey yönetici ve orta düzey yönetici Mesleki Yeterlilik Belgesine sahip olmaları veya bu belgelere sahip kişi veya kişileri istihdam etmeleri,

2) A1, A2, A3, B2, C3, D2, F1, F2, G1, G2, G3, G4, H2, H1, K1, K3, M1, N1, P1, T2 ve T3 türü yetki belgesi talebinde bulunanların, gösterecekleri faaliyet alanlarına uygun en az bir adet orta düzey yönetici Mesleki Yeterlilik Belgesine sahip olmaları veya bu belgeye sahip kişi veya kişileri istihdam etmeleri,

f) İşletmenin kurulması, yükümlülüklerini yerine getirebilmesi ve iyi yönetilmesini sağlamaya yönelik olarak yetki belgesi türlerine göre bu Yönetmeliğin 13 üncü maddesinde belirlenen gerekli kapasite veya tonaj şartlarına ve mali yeterlilik değerlerine sahip olmaları,

g) Bakanlıkça belirlenen belge ücretlerini ödemiş olmaları,

şarttır.

Türkiye’ de taşımacılık faaliyetinde bulunacak T.C. vatandaşı olmayan gerçek ve tüzel kişilere, 4875 sayılı “Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu” hükümleri ile bu Yönetmeliğin belirlediği diğer şartları yerine getirmeleri halinde talep ettikleri yetki belgesi verilir.

Madde 13- — Yetki belgesi almanın veya yenilemenin özel şartları belge türlerine göre aşağıda belirtilmiştir.

A Türü yetki belgeleri için;

a) A1 yetki belgesi almak için başvuranların, kendi adına kayıt ve tescil edilmiş en az 4 adet özmal ticari otomobil ile 20 milyar Türk Lirası sermaye veya işletme sermayesine,

b) A2 yetki belgesi almak için başvuranların, kendi adına kayıt ve tescil edilmiş en az 5 adet özmal ticari otomobil ile 40 milyar Türk Lirası sermaye veya işletme sermayesine,

c) A3 yetki belgesi almak için başvuranların, kendi adına kayıt ve tescil edilmiş en az 10 adet özmal ticari taşıt ile 80 milyar Türk Lirası sermaye veya işletme sermayesine,

sahip olmaları şarttır.

Ayrıca, A1, A2 ve A3 yetki belgesi sahiplerinin bu işe elverişli sıcağa ve soğuğa karşı korunmuş, en az dört yolcunun/müşterinin rahatça oturabileceği, telefonu, tuvaleti bulunan bağımsız bir yerin sahibi veya kullanım hakkını haiz olmaları gerekir.

A3 yetki belgesi sahiplerinin yapacağı sözleşmelerin asgari şartları, Bakanlıkça belirlenir ve sözleşmeler Türkçe ve İngilizce yapılır.

A2 yetki belgesi sahipleri, bedelini ödemek kaydıyla başkaca bir şart aranmaksızın A1 yetki belgesini de alabilirler.

B Türü yetki belgeleri için;

1) Kendi adına kayıt ve tescil edilmiş sürücüsü dahil en az 25 koltuk kapasiteli özmal ticari otobüs olmak üzere toplam 150 adet koltuk kapasitesi ile 100 milyar Türk Lirası sermaye veya işletme sermayesine sahip olması,

2) Taşımacıların veya acentelerinin, seferlerin başladığı kalkış ve bittiği varış noktalarındaki en az bir yolcu terminaline bağımsız olarak veya birlikte sahip olmaları veya bu terminalin kullanma hakkını haiz olması,

Buralarda faal taşımacı olduklarını mahalli ve mülki makamlardan aldıkları bir yazı ile belgelemesi,

3) Herhangi bir ülkenin en az bir taşımacısıyla o ülkenin yetkili makamlarınca onaylanmış, Bakanlıkça şekil ve şartları belirlenen düzenli hat sözleşmesine sahip olması,

şarttır.

B1 yetki belgesi sahiplerinden;

150-200 özmal koltuk kapasitesine sahip olanlar en fazla 2 adet taşıma hattında,

201-250 adet özmal koltuk kapasitesine sahip olanlar en fazla 3 adet taşıma hattında,

251-350 adet özmal koltuk kapasitesine sahip olanlar en fazla 4 adet taşıma hattında,

351-500 adet özmal koltuk kapasitesine sahip olanlar en fazla 6 adet taşıma hattında,

501 adet ve üzeri özmal koltuk kapasitesine sahip olanlar sınırsız taşıma hattında,

düzenli yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunabilirler.

Yetki belgesi sahibinin, bir ülkeye yönelik hatlarda yapacağı birden fazla seferler için, faaliyette bulunacağı hattın mesafesi veya uzunluğu, taşıt belgesinde kayıtlı taşıt sayısı ve sefer başına ortalama yolcu sayısı veya doluluk oranı dikkate alınarak günlük ve/veya haftalık toplam sefer sayısı belirlenir.

B1 yetki belgesi sahipleri, bedelini ödemek kaydıyla başkaca bir şart aranmaksızın B2, D1 ve D2 yetki belgelerini de alabilirler.

b) B2 yetki belgesi almak için başvuranların, kendi adına kayıt ve tescil edilmiş toplam 90 adet koltuk kapasitesine sahip özmal ticari otobüs ile 50 milyar Türk Lirası sermaye veya işletme sermayesine sahip olmaları şarttır.

B2 yetki belgesi sahipleri, bedelini ödemek kaydıyla başkaca bir şart aranmaksızın D2 yetki belgesini de alabilirler.

c) B3 yetki belgesi almak için başvuranların; kendi adına kayıt ve tescil edilmiş en az bir adet özmal otobüse sahip olmaları şarttır.

C Türü yetki belgeleri için;

a) C1 yetki belgesi almak için başvuranların, kendi adına kayıt ve tescil edilmiş bir adet eşya taşımaya mahsus özmal ticari taşıta sahip olmaları şarttır.

b) C2 yetki belgesi almak için başvuranların, kendi adına kayıt ve tescil edilmiş en az 10 birim olmak üzere, toplam 300 ton istiap haddinde eşya taşımaya mahsus özmal ticari taşıt filosu ile 100 milyar Türk Lirası sermaye veya işletme sermayesine sahip olmaları şarttır.

C2 yetki belgesi sahipleri, bedelini ödemek kaydıyla başkaca bir şart aranmaksızın C3, K1 yetki belgelerini de alabilirler.

c) C3 yetki belgesi almak için başvuranların, kendi adına kayıt ve tescil edilmiş en az 3 adet olmak üzere toplam 50 ton istiap haddinde eşya taşımaya mahsus özmal ticari taşıt filosu ile 25 milyar Türk Lirası sermaye veya işletme sermayesine sahip olmaları şarttır.

C3 yetki belgesi sahipleri, bedelini ödemek kaydıyla başkaca bir şart aranmaksızın K3 yetki belgesini de alabilirler.

D Türü yetki belgeleri için;

a) D1 yetki belgesi almak için başvuranların;

1) Gerçek kişiler ile taşıma kooperatifleri dahil tüzel kişilerin, kendi adına kayıt ve tescil edilmiş sürücüsü dahil en az 25 koltuk kapasiteli özmal ticari otobüs olmak üzere toplam 150 adet koltuk kapasitesi ile 60 milyar Türk Lirası sermaye veya işletme sermayesine,

2) Taşımacıların veya acentelerinin, seferlerin başladığı kalkış ve bittiği varış noktalarındaki en az bir yolcu terminaline bağımsız olarak veya birlikte sahip olmaları veya bu terminalin kullanma hakkını haiz olmaları, ayrıca buralarda faal taşımacı olduklarını da mahalli ve mülki makamlardan aldıkları bir yazı ile belgelemeleri,

3) Taşımacıların kalkış ve varış noktaları dışında yolcu indirip bindirebilmeleri için ara durak tanımına uygun bir yere sahip olmaları,

şarttır.

D1 yetki belgesi sahiplerinden;

150-200 adet özmal koltuk kapasitesine sahip olanlar en fazla 4 adet taşıma hattında,

201-300 adet özmal koltuk kapasitesine sahip olanlar en fazla 6 adet taşıma hattında,

301-400 adet özmal koltuk kapasitesine sahip olanlar en fazla 8 adet taşıma hattında,

401-500 adet özmal koltuk kapasitesine sahip olanlar en fazla 10 adet taşıma hattında,

501-1000 adet özmal koltuk kapasitesine sahip olanlar en fazla 20 adet taşıma hattında,

1001 adet ve üzeri özmal koltuk kapasitesine sahip olanlar sınırsız taşıma hattında,

düzenli yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunabilirler.

D1 yetki belgesi sahipleri, bedelini ödemek kaydıyla başkaca bir şart aranmaksızın D2 yetki belgesini de alabilirler.

b) D2 yetki belgesi almak için başvuranların, gerçek kişiler ile taşıma kooperatifleri dahil tüzel kişilerin, kendi adına kayıt ve tescil edilmiş, sürücüsü dahil en az 25 koltuk kapasiteli özmal ticari otobüs olmak üzere toplam 75 adet koltuk kapasitesi ile 30 milyar Türk Lirası sermaye veya işletme sermayesine sahip olmaları şarttır.

c) D3 yetki belgesi almak için başvuranların, kendi adına kayıt ve tescil edilmiş en az bir adet özmal otobüse sahip olmaları şarttır.

E Türü yetki belgeleri için;

a) E1 yetki belgesi almak için başvuranların;

1) İlgili kamu kurum ve kuruluşu adına kayıt ve tescil edilmiş sürücüsü dahil en az 25 koltuk kapasiteli ticari otobüs olmak üzere toplam 100 adet koltuk kapasitesi ile 60 milyar Türk Lirası sermaye veya işletme sermayesine,

2) Düzenli yolcu taşımacılığı yapacak E1 yetki belgesi sahibinin veya acentesinin seferlerin başladığı kalkış ve bittiği varış noktalarında en az bir tane müstakil yolcu terminaline veya terminaller birleştirilmiş ise, bu terminallerden yeterli bir alanın kullanım hakkına,

3) Düzenli yolcu taşımacılığı yapacak E1 yetki belgesi sahibinin, ara duraklarda taşımacının yolcu alıp taşıta bindirebilmesi için taşımacının kendisine veya acentesine ait yolcuların asgari ihtiyaçlarını karşılayabilecek bir yere,

sahip olması şarttır.

E1 yetki belgesi sahipleri uluslararası düzenli yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunamazlar.

b) E2 yetki belgesi almak için başvuranların, ilgili kamu kurum ve kuruluşu adına kayıt ve tescil edilmiş en az 8 birim olmak üzere toplam 200 ton istiap haddinde eşya taşımaya mahsus özmal ticari taşıt ile 70 milyar Türk Lirası sermaye veya işletme sermayesine sahip olmaları şarttır.

F Türü yetki belgeleri için;

F1 ve F2 yetki belgesi alabilmek için başvuranların;

a) Faaliyette bulunduğu yerleşim yerinde kendisine veya sözleşme yaptığı D1, E1, B1 yetki belgesi sahibine ait bilet satışına elverişli müstakil bir büroya, ayrıca faaliyette bulunduğu yerleşim biriminde kalkış yerindeki terminaller birleştirilmiş ise, bu terminallerdeki bürolardan birinde yeterli bir alanın kullanım hakkına,

b) F1 yetki belgesi için, D1 ve E1 yetki belgesi sahibi taşımacılardan en az birisiyle imzalanmış Bakanlıkça asgari şartları belirlenmiş bir acentelik sözleşmesi bulunması, faaliyet gösterilen yer, ilçe ise 2 milyar Türk Lirası, il ise 6 milyar Türk Lirası sermaye veya işletme sermayesine,

c) F2 yetki belgesi için, B1 yetki belgesi sahibi taşımacılardan en az birisiyle imzalanmış Bakanlıkça asgari şartları belirlenmiş bir acentelik sözleşmesi bulunması ve 6 milyar Türk Lirası sermaye veya işletme sermayesine,

sahip olmaları şarttır.

F1 ve F2 yetki belgesi sahipleri, en fazla 10 adet taşımacıyla sözleşme yapabilirler.

F1 ve F2 yetki belgesi almış gerçek ve tüzel kişilerin, açacakları her şube için sermaye veya işletme sermayesi miktarı aynı miktarda katlanarak artar.

Köy, kasaba ve beldelerde faaliyette bulunan F1 yetki belgesi sahiplerinden sermaye veya işletme sermayesi şartı aranmaz.

Köy, kasaba ve beldelerde faaliyette bulunmak üzere, sermaye veya işletme sermayesi şartı aranmadan % 75 indirimli ücretle F1 yetki belgesi alanlar, il ve ilçelerde şube açmak isterlerse bu Yönetmelikte öngörülen tüm şartları sağlamak zorundadırlar.

G Türü yetki belgeleri için;

a) G1, G2, G3 ve G4 yetki belgesi almak için başvuranların;

1) G1 yetki belgesi almak için; mali yeterlilik şartı olarak Bakanlığa 15 milyar Türk Lirası kati ve süresiz Banka teminat mektubu vermeleri, işletme faaliyetlerinin sağlıklı olarak sürdürülebilmesi için de 20 milyar Türk Lirası sermaye veya işletme sermayesine; ayrıca L1, N1 ve N2 yetki belgesi sahibi gerçek ve tüzel kişiler ile K1 yetki belgesi sahibi tüzel kişilerden en az biri ile yapılan Bakanlıkça asgari şartları belirlenen bir acentelik sözleşmesine,

2) G2 yetki belgesi almak için; mali yeterlilik şartı olarak Bakanlığa 30 milyar Türk Lirası kati ve süresiz banka teminat mektubu vermeleri, işletme faaliyetlerinin sağlıklı olarak sürdürülebilmesi için de 30 milyar Türk Lirası sermaye veya işletme sermayesine; ayrıca C2, L2 yetki belgesi sahiplerinden en az biri ile yapılan Bakanlıkça asgari şartları belirlenen bir acentelik sözleşmesine,

3) G3 yetki belgesi almak için; mali yeterlilik şartı olarak Bakanlığa 15 milyar Türk Lirası kati ve süresiz Banka teminat mektubu vermeleri, işletme faaliyetlerinin sağlıklı olarak sürdürülebilmesi için de 20 milyar Türk Lirası sermaye veya işletme sermayesine; ayrıca M1, M2, P1 ve P2 yetki belgesi sahiplerinden en az biri ile yapılan Bakanlıkça asgari şartları belirlenen bir acentelik sözleşmesine,

4) G4 yetki belgesi almak için; mali yeterlilik şartı olarak Bakanlığa 30 milyar Türk Lirası kati ve süresiz Banka teminat mektubu vermeleri, işletme faaliyetlerinin sağlıklı olarak sürdürülebilmesi için de 30 milyar Türk Lirası sermaye veya işletme sermayesine; ayrıca M3 yetki belgesi sahiplerinden en az biri ile yapılan Bakanlıkça asgari şartları belirlenen bir acentelik sözleşmesine,

5) G1 ve G2 yetki belgesi almak isteyenlerin; yetki belgeleri süresince en az 30 m2 'lik kapalı ve yükleme, boşaltma, aktarma, istifleme ile depolama ve ambalajlama gibi hizmetlere elverişli yapı ve donanımda, trafiği engellemeyen ve toplam yüklü ağırlığı 3,5 ton olan bir taşıtın yanaşıp yükleme, boşaltma yapabileceği bağımsız bir taşınmazın kullanım hakkına,

6) G3 ve G4 yetki belgesi almak isteyenlerin; yetki belgeleri süresince en az 20 m2 'lik kapalı ve yükleme, boşaltma, aktarma, istifleme, tasnif, etiketleme ile depolama gibi hizmetlere elverişli yapı ve donanımda, trafiği engellemeyen ve toplam yüklü ağırlığı 3,5 ton olan bir taşıtın yanaşıp yükleme, boşaltma yapabileceği bağımsız bir taşınmazın kullanım hakkına,

sahip olmaları şarttır.

b) G1 ve G2 yetki belgesi sahipleri; en fazla 10 adet yetki belgesi sahibiyle, G3 ve G4 yetki belgesi sahipleri ise, en fazla 2 adet kargo işletmecisiyle sözleşme yapabilir.

c) G1 yetki belgesi sahipleri, N1 ve N2 yetki belgesi sahipleri ile sözleşme yaparak acenteliklerini üstlenmeleri halinde, her il için sadece bir N1 ve/veya N2 yetki belgesi sahibinin unvanı altında faaliyette bulunabilir ve başka tür yetki belgesi ile sözleşme yapamaz.

d) Belediye/Büyükşehir belediyesi mücavir alanı dışındaki köy, kasaba, belde ve ilçelerde faaliyette bulunmak üzere G3 yetki belgesi almak isteyenlerin, mali yeterlilik şartı olarak 5 milyar Türk Lirası kati ve süresiz teminat mektubu vermeleri, işletme faaliyetlerinin sağlıklı olarak sürdürülebilmesi için de 7 milyar Türk Lirası sermaye veya işletme sermayesine, ayrıca M1, M2, P1 ve P2 yetki belgesi sahiplerinden en az biriyle yapılan Bakanlıkça asgari şartları belirlenmiş bir acentelik sözleşmesine sahip olmaları şarttır.

H Türü yetki belgeleri için;

H1 ve H2 yetki belgesi almak için başvuranların;

a) H1 yetki belgesi için Bakanlığa 40 milyar Türk Lirası kati ve süresiz banka teminat mektubu vermeleri ve 20 milyar Türk Lirası sermaye veya işletme sermayesine,

b) H2 yetki belgesi için Bakanlığa 50 milyar Türk Lirası kati ve süresiz banka teminat mektubu vermeleri ve 40 milyar Türk Lirası sermaye veya işletme sermayesine,

c) Bu işe elverişli bağımsız bir büronun kullanım hakkına,

sahip olmaları şarttır.

K Türü yetki belgeleri için;

a) K1 yetki belgesi almak için başvuran, gerçek kişilerin kendi adına kayıt ve tescil edilmiş en az 25 ton istiap haddinde, taşıma kooperatifleri dahil tüzel kişilerin kendi adına kayıt ve tescil edilmiş en az 75 ton istiap haddinde eşya taşımaya mahsus özmal ticari taşıt filosu ile 10 milyar Türk Lirası sermaye veya işletme sermayesine,

b) K2 yetki belgesi almak için başvuranların, kendi adına kayıt ve tescil edilmiş en az bir adet eşya taşımaya mahsus özmal ticari taşıta,

c) K3 yetki belgesi almak için başvuran, gerçek kişi ve taşıma kooperatifleri dahil tüzel kişilerin kendi adına kayıt ve tescil edilmiş en az 30 ton istiap haddinde eşya taşımaya mahsus özmal ticari taşıt filosu ile 5 milyar Türk Lirası sermaye veya işletme sermayesine,

sahip olmaları şarttır.

L Türü yetki belgeleri için;

a) L1 yetki belgesi almak için başvuranların;

1) Gerçek ve tüzel kişilerin kendi adına kayıt ve tescil edilmiş en az 100 ton istiap haddinde eşya taşımaya mahsus özmal ticari taşıt filosuna sahip olması,

2) Bu işe elverişli, en az 1000 m2’lik kapalı ve/veya açık alana sahip ve yükleme, boşaltma, depolama, istifleme, paketleme, tasnif, etiketleme, satış veya pazarlama, sipariş planlaması, dağıtım, tedarik, nakliye gibi hizmetlere elverişli yapı ve donanımda, trafiği engellemeyen ve toplam yüklü ağırlığı 10 ton olan bir taşıtın yanaşıp yükleme, boşaltma yapabileceği bağımsız bir taşınmazın kullanım hakkına, ayrıca her şube için benzer nitelikte 200 m2’lik kapalı ve/veya açık alanın kullanım hakkına sahip olması,

3) İşletme faaliyetlerinin sağlıklı olarak sürdürülebilmesi için 150 milyar Türk Lirası sermaye veya işletme sermayesine sahip olması,

şarttır.

L1 yetki belgesi sahipleri, bedelini ödemek kaydıyla başkaca bir şart aranmaksızın K3 yetki belgesini alabilir.

b) L2 yetki belgesi almak için başvuranların;

1) Gerçek ve tüzel kişilerin kendi adına kayıt ve tescil edilmiş en az 150 ton istiap haddinde eşya taşımaya mahsus özmal ticari taşıt filosuna sahip olmaları,

2) Bu işe elverişli en az 2500 m2’lik kapalı ve/veya açık alana sahip ve yükleme, boşaltma, depolama, istifleme, paketleme, tasnif, etiketleme, satış veya pazarlama, sipariş planlaması, dağıtım, tedarik, nakliye gibi hizmetlere elverişli yapı ve donanımda, trafiği engellemeyen ve toplam yüklü ağırlığı 10 ton olan bir taşıtın yanaşıp yükleme, boşaltma yapabileceği bağımsız bir taşınmazın kullanım hakkına, ayrıca her şube için benzer nitelikte 200 m2’lik kapalı ve/veya açık alanın kullanım hakkına sahip olmaları,

3) İşletme faaliyetlerinin sağlıklı olarak sürdürülebilmesi için 300 milyar Türk Lirası sermaye veya işletme sermayesine sahip olmaları,

şarttır.

L2 yetki belgesi sahipleri, bedelini ödemek kaydıyla başkaca bir şart aranmaksızın C3, K1, K3 ve L1 yetki belgelerini alabilirler.

M Türü yetki belgeleri için;

1) Kendi adına kayıt ve tescil edilmiş en az üç adet eşya taşımaya mahsus özmal ticari taşıt ile 12 milyar Türk Lirası sermaye veya işletme sermayesine,

2) Merkezde en az 200 m2’lik kapalı ve yükleme, boşaltma, aktarma, istifleme, tasnif, etiketleme ile depolama gibi hizmetlere elverişli yapı ve donanımda, trafiği engellemeyen ve toplam yüklü ağırlığı 3,5 ton olan bir taşıtın yanaşıp yükleme, boşaltma yapabileceği bağımsız bir taşınmazın kullanım hakkına, ayrıca her şube için benzer nitelikte 20 m2’lik kapalı alanın kullanım hakkına,

sahip olmaları şarttır.

b) M2 yetki belgesi almak için başvuranların;

1) Kendi adına kayıt ve tescil edilmiş en az 30 adet eşya taşımaya mahsus özmal ticari taşıt ile 250 milyar Türk Lirası sermaye veya işletme sermayesine sahip olmaları,

2) Aynı unvanla, şube ya da acente şeklinde her coğrafi bölgede 3’er ilde olmak üzere en az 21 ilde örgütlenmesini tamamlamış olmaları,

3) Merkezde en az 400 m2’lik kapalı ve yükleme, boşaltma, aktarma, istifleme ile depolama gibi hizmetlere elverişli yapı ve donanımda, trafiği engellemeyen ve toplam yüklü ağırlığı 3,5 ton olan bir taşıtın yanaşıp yükleme, boşaltma yapabileceği bağımsız bir taşınmazın kullanım hakkına, ayrıca her şube için benzer nitelikte 20 m2’lik kapalı alanın kullanım hakkına sahip olmaları,

şarttır.

M2 yetki belgesi sahipleri bedelini ödemek kaydıyla başkaca bir şart aranmaksızın M1 yetki belgesini alabilirler.

c) M3 yetki belgesi almak için başvuranların;

1) Kendi adına kayıt ve tescil edilmiş en az 20 adet olmak üzere toplam 150 ton istiap haddinde eşya taşımaya mahsus özmal ticari taşıt ile 300 milyar Türk Lirası sermaye veya işletme sermayesine sahip olmaları,

2) Merkezde en az 400 m2’lik kapalı ve yükleme, boşaltma, aktarma, istifleme ile depolama gibi hizmetlere elverişli yapı ve donanımda, trafiği engellemeyen ve toplam yüklü ağırlığı 10 ton olan bir taşıtın yanaşıp yükleme, boşaltma yapabileceği bağımsız bir taşınmazın kullanım hakkına, ayrıca varsa her şube için benzer nitelikte 20 m2’lik kapalı alanın kullanım hakkına sahip olmaları,

3) Türkiye dışında en az bir ülkede bir şube veya acenteliğinin bulunması,

şarttır.

M3 yetki belgesi sahipleri, M2 yetki belgesi almak için başvuranların (2) numaralı alt bendindeki şartları yerine getirmeleri ve bedelini ödemeleri kaydıyla M2 yetki belgesini, yine bedelini ödemeleri kaydıyla başkaca bir şart aranmaksızın M1 yetki belgesini de alabilir.

N Türü yetki belgeleri için;

a) N1 yetki belgesi almak için başvuranların;

1) Kendi adına kayıt ve tescil edilmiş en az 4 adet eşya taşımaya mahsus özmal ticari taşıt ile 15 milyar Türk Lirası sermaye veya işletme sermayesine sahip olmaları,

2) Merkezde en az 100 m2’lik kapalı ve yükleme, boşaltma, aktarma, istifleme ile depolama ve ambalajlama gibi hizmetlere elverişli yapı ve donanımda, trafiği engellemeyen ve toplam yüklü ağırlığı 3,5 ton olan bir taşıtın yanaşıp yükleme, boşaltma yapabileceği bağımsız bir taşınmazın kullanım hakkına, ayrıca her şube için benzer nitelikte 30 m2’lik kapalı alanın kullanım hakkına sahip olmaları,

şarttır.

b) N2 yetki belgesi almak için başvuranların;

1) Kendi adına kayıt ve tescil edilmiş istiap hadleri toplamı 100 ton olan en az 10 adet eşya taşımaya mahsus özmal ticari taşıt ile 50 milyar Türk Lirası sermaye veya işletme sermayesine sahip olmaları,

2) Aynı unvanla, şube ya da acente şeklinde üç coğrafi bölgede 2’şer ilde olmak üzere en az 6 ilde örgütlenmesini tamamlamış olmaları,

3) Merkezde en az 200 m2’lik kapalı ve yükleme, boşaltma, aktarma, istifleme ile depolama ve ambalajlama gibi hizmetlere elverişli yapı ve donanımda, trafiği engellemeyen ve toplam yüklü ağırlığı 10 ton olan bir taşıtın yanaşıp yükleme, boşaltma yapabileceği bağımsız bir taşınmazın kullanım hakkına, ayrıca her şube için benzer nitelikte 30 m2’lik kapalı alanın kullanım hakkına sahip olmaları,

şarttır.

N2 yetki belgesi sahipleri, bedelini ödemek kaydıyla başkaca bir şart aranmaksızın N1 yetki belgesi alabilirler.

P Türü yetki belgeleri için;

a) P1 yetki belgesi almak için başvuranların;

1) Bakanlığa 10 milyar Türk Lirası kati ve süresiz banka teminat mektubu vermeleri ve 12 milyar Türk Lirası sermaye veya işletme sermayesine sahip olmaları,

2) Bu işe elverişli 100 m2’lik kapalı ve yükleme, boşaltma, istifleme ile depolama ve benzeri hizmetlere elverişli yapı ve donanımda, trafiği engellemeyen ve toplam yüklü ağırlığı 3,5 ton olan bir taşıtın yanaşıp yükleme, boşaltma yapabileceği bağımsız bir taşınmazın kullanım hakkına, ayrıca her şube için benzer nitelikte 20 m2’lik kapalı alanın kullanım hakkına sahip olmaları,

3) En az 5 adet dağıtıcı elemana sahip olmaları,

4) En az 5 adet kendi adına kayıtlı iki tekerlekli olanlar dahil motorlu özmal taşıta sahip olmaları,

şarttır.

b) P2 yetki belgesi almak için başvuranların;

1) Bakanlığa 50 milyar Türk Lirası kati ve süresiz banka teminat mektubu vermeleri ve 125 milyar Türk Lirası sermaye veya işletme sermayesine sahip olması,

2) Aynı unvanla, şube ve/veya acente şeklinde her coğrafi bölgede 2’şer ilde olmak üzere, en az 14 ilde örgütlenmesini tamamlamış olması,

3) Merkezde en az 100 m2’lik kapalı ve yükleme, boşaltma, aktarma, istifleme ile depolama gibi hizmetlere elverişli yapı ve donanımda, trafiği engellemeyen ve toplam yüklü ağırlığı 3,5 ton olan bir taşıtın yanaşıp yükleme, boşaltma yapabileceği bağımsız bir taşınmazın kullanım hakkına, ayrıca her şube için benzer nitelikte 20 m2’lik kapalı alanın kullanım hakkına sahip olması,

4) En az 30 adet dağıtıcı elemana sahip olması,

5) En az 30 adet kendi adına kayıtlı iki tekerlekli olanlar dahil motorlu özmal taşıta sahip olması,

şarttır.

P2 Yetki belgesi sahipleri, yerleşim merkezleri arasındaki taşıma işlerinde M türü ve K1 yetki belgesi sahiplerinin imkan, kabiliyet ve kapasitelerinden yararlanabilirler.

P2 Yetki belgesi sahipleri, bedelini ödemek kaydıyla başkaca bir şart aranmaksızın P1 yetki belgesi alabilirler.

R Türü yetki belgeleri için;

a) R1 yetki belgesi almak için başvuranların;

1) Sermayelerinin en az 150 milyar Türk Lirası olması, 

2) Bakanlığa 100 milyar Türk Lirası tutarında kati ve süresiz banka teminat mektubu vermeleri,

şarttır.

b) R2 yetki belgesi almak için başvuranların;

1) Sermayelerinin en az 300 milyar Türk Lirası olması,

2) Bakanlığa 200 milyar Türk Lirası tutarında kati ve süresiz banka teminat mektubu vermeleri,

şarttır.

R2 yetki belgesi sahipleri, bedelini ödemek kaydıyla başkaca bir şart aranmaksızın R1 yetki belgesi alabilirler.

T yetki belgesi almak için başvuranların;

a) Sermayelerinin T1 yetki belgesi için en az 300 milyar Türk Lirası, T2 ve T3 yetki belgeleri için en az 100 milyar Türk Lirası olması,

b) T1 yetki belgesi almak isteyenlerin Bakanlığa 100 milyar Türk Lirası, T2 ve T3 yetki belgesi almak isteyenlerin 25 milyar Türk Lirası tutarında kati ve süresiz banka teminat mektubu vermeleri,

şarttır.

Terminal mülkiyetinin terminal işletmecisine ait olması halinde yukarıdaki teminat mektubu şartı aranmaz.

Kamu kurum ve kuruluşları için sermaye ve banka teminatı şartları aranmaz.

Bakanlık, gerektiğinde bütün yetki belgesi türleri ile ilgili sermaye ve işletme sermayesi miktarlarını günün şartlarına göre düzenleyebilir.

2/3/1950 tarihli ve 5584 sayılı Posta Kanunu ile tanımlanan ve Posta Telgraf Teşkilatı (PTT) İşletmesi Genel Müdürlüğünün tekelinde bulunan gönderilerin taşınması ve dağıtımı, bu Yönetmelik kapsamındaki yetki belgeleriyle yapılamaz."

Yetki Belgesi Almak İçin İbrazı Zorunlu Belgeler

Madde 14- Yetki belgesi almak isteyen gerçek ve tüzel kişilerin aşağıdaki belgeleri Bakanlığa ibrazı zorunludur.

h) Yolcu taşımacılığı yapacakların, taşımada kullanacağı taşıtlara ait "Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası" ile “Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası” poliçelerinin aslı,

Yetki belgesi almak için müracaat edecek kamu kurum ve kuruluşlarından (a), (b), (f), ve (h) bentlerinde belirtilen belgeler ile (c) bendindeki belgelerden sadece imza sirküleri istenir.

B3, C1, D3 ve K2 yetki belgesi talep edenlerden, Cumhuriyet Savcılığından alınmış Adli Sicil Kaydı belgelerini ibraz etme şartı aranmaz.

Belge Ücretleri

Madde 15- Bakanlıkça verilecek yetki belgeleri ve taşıt kartlarından bu Yönetmelik ekindeki ücret tarifesinde gösterilen ücretler alınır. Ücreti alınmadan yetki belgeleri ve taşıt kartları verilmez. Yetki belgesinin yenilenmesinde ve zayiinde ücretin % 50'si alınır. Unvan ve adres değişikliğinden dolayı süresi bitmeden yenilenen belgelerden ve şube/şubeler için düzenlenen belgelerden ise ücret alınmaz.

Bu ücretler, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükmü uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır.

Yasal mücbir sebepler hariç, yetki belgesinin iptali, geçersiz sayılması veya süresinin bitiminde, zayii olduğu beyan edilerek Bakanlığa iade edilmemesi durumunda yeniden herhangi bir faaliyet için talepte bulunulması halinde talep edilen yetki belgesi ücreti % 50 fazlasıyla alınır.

Her ne sebeple olursa olsun belge ücretlerinin iadesi talep edilemez ve ücretler hiçbir şekilde geri ödenmez.

İKİNCİ BÖLÜM

Taşımalarda Kullanılacak Taşıtlar

ve Taşıtlarda Aranacak Şartlar

Taşımalarda Kullanılacak Taşıtlar

Madde 16- 17 nci maddedeki şartlara uygun olmak kaydıyla, yurt içinde ve uluslararası taşımalarda kullanılacak bütün taşıtlar;

A) Yurt içi yolcu taşımalarında,

a) A1, A3, D3 ve E1 yetki belgesi sahipleri, yalnız kendi adına kayıt ve tescil edilmiş özmal ticari taşıtları kullanabilirler.

b) D1 ve D2 yetki belgesi sahipleri,

1) Kendi adına kayıt ve tescil edilmiş özmal ticari taşıtları,

2) Sahibi oldukları özmal ticari taşıt sayısının iki katını geçmemek üzere sözleşmeli taşıtları,

taşıt belgelerine kaydettirerek kullanabilirler.

B) Yurt içi eşya ve kargo taşımalarında,

a) K1, K2, K3, E2, P1 ve P2 yetki belgesi sahipleri, yalnız kendi adına kayıt ve tescil edilmiş özmal ticari taşıtları,

b) L1 yetki belgesi sahipleri,

1) Kendi adına kayıt ve tescil edilmiş özmal ticari taşıtları,

2) Sahibi oldukları özmal ticari taşıt sayısının elli katını geçmemek üzere sözleşmeli

taşıtları,

taşıt belgelerine kaydettirerek,

c) M1 ve M2 yetki belgesi sahipleri,

1) Kendi adına kayıt ve tescil edilmiş özmal ticari taşıtları,

2) Sahibi oldukları özmal ticari taşıt sayısının on katını geçmemek üzere sözleşmeli taşıtları,

taşıt belgelerine kaydettirerek,

d) N1 ve N2 yetki belgesi sahipleri,

1) Kendi adına kayıt ve tescil edilmiş özmal ticari taşıtları,

2) Sahibi oldukları özmal ticari taşıt sayısının yirmi katını geçmemek üzere sözleşmeli taşıtları,

taşıt belgelerine kaydettirerek kullanabilirler.

C) Uluslararası yolcu taşımalarında,

a) A2, A3, B3 ve E1 yetki belgesi sahipleri, yalnız kendi adına kayıt ve tescil edilmiş özmal ticari taşıtları uluslararası taşımalarda kullanabilirler.

b) B1 ve B2 yetki belgesi sahipleri,

1) Kendi adına kayıt ve tescil edilmiş özmal ticari taşıtları,

2) Sahibi oldukları özmal ticari taşıt sayısı kadar sözleşmeli taşıtları,

taşıt belgelerine kaydettirerek kullanabilirler.

D) Uluslararası eşya ve kargo taşımalarında,

a) C1, C3 ve E2 yetki belgesi sahipleri, yalnız kendi adına kayıt ve tescil edilmiş özmal ticari taşıtları,

b) C2, L2 ve M3 yetki belgesi sahipleri,

1) Kendi adına kayıt ve tescil edilmiş özmal ticari taşıtları,

2) Avrupa’ya yönelik taşımalarda, sahip oldukları özmal ticari taşıt sayısı kadar, Avrupa’ya yönelik olmayan taşımalarda sahip oldukları özmal ticari taşıt sayısının iki katını geçmemek üzere sözleşmeli taşıtları,

taşıt belgelerine kaydettirerek kullanabilirler.

Taşıt belgelerine kayıt ettirilecek sözleşmeli taşıt sayıları C2, L2 ve M3 yetki belgeleri için herhalükarda özmal taşıt sayısının iki katını geçemez.

10/6/1985 tarihli ve 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanunu kapsamında sağlanan taşıtlar, bu Yönetmelikte belirtilen esaslar çerçevesinde özmal ticari taşıt olarak değerlendirilir. Bu yolla temin edilen taşıtların, finansal kiralama tarihinin bitiminden itibaren altmış gün içerisinde yetki belgesi sahibinin adına kayıt ve tescil edilmesi zorunludur. Bunun sağlanamaması veya finansal kiralama tarihinin uzatılmaması halinde bu taşıt veya taşıtlar yetki belgesi sahibinin taşıt belgesinden düşülür.

Herhangi bir yetki belgesinin eki taşıt belgesine, sözleşmeli taşıt kayıt ettirmek isteyen gerçek ve/veya tüzel kişilerin, en az 3 adet taşıta sahip olmaları şarttır.”

Taşıtların Yaşı, İstiap Haddi ve Niteliği

Madde 17 – Taşımalarda kullanılacak taşıtların yaşı, istiap haddi ve niteliğinin aşağıdaki şartlara uygun olması gerekir.

1) Yolcu taşımalarında faaliyete esas olan yetki belgesinin alınabilmesi için gereken asgari kapasiteyi sağlayacak sayıda özmal ticari taşıtın, ilk başvuru ve faaliyet süresince 8 yaşından büyük olmaması şarttır. Ancak, A3 yetki belgesi sahiplerinin taşıt belgesine kayıt edilecek taşıtları ilk başvuru ve faaliyet süresince hiçbir şekilde 5 yaşından büyük olamaz.

Diğer taşıtlar, yetki belgelerinin eki taşıt belgelerine en çok 16 yaşına kadar kaydedilir.

Ancak, 16 yaşından büyük taşıtlar, otomotivle ilgili teknik bölümleri olan üniversitelerce verilecek ve Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca onaylanacak teknik yeterlilik raporuna göre 20 yaş dahil kullanılabilir

2) Yolcu taşımacılığında kullanılacak taşıtların, koltuk kapasitelerinin otomobillerde sürücüsü dahil 4 koltuk, otobüslerde sürücüsü dahil 25 koltuk kapasitesinden az olmaması gerekir.

Ancak, uluslararası yolcu taşımalarında beş yaşından, yurtiçi yolcu taşımalarında 10 yaşından büyük olmamak kaydıyla, sürücüsü dahil 25 koltuk kapasitesinden daha küçük her türlü özmal ticari otobüs taşıt belgesine kaydedilebilir. Bu taşıtlar asgari kapasite hesabında ve sözleşmeli taşıt kullanım oranlarında dikkate alınmaz.

1) Yurtiçi eşya ve kargo taşımalarında faaliyete esas olan yetki belgesinin alınabilmesi için gereken asgari kapasiteyi sağlayacak sayıda özmal ticari taşıtın, ilk başvuru ve faaliyet süresince 19 yaşından; diğer taşıtların ise 22 yaşından büyük olmaması şarttır.

2) Eşya ve kargo taşımaya mahsus her türlü taşıt ile otomobiller, taşıt belgesine kaydedilebilir. Ancak otomobiller asgari kapasite hesabında ve sözleşmeli taşıt kullanım oranlarında dikkate alınmaz.

3) P1 ve P2 yetki belgesi sahiplerinin taşıt belgelerine iki tekerlekli motorlu taşıtlar da kaydedilebilir.

1) Uluslararası eşya ve kargo taşımalarında faaliyete esas olan yetki belgesinin alınabilmesi için gereken asgari kapasiteyi sağlayacak sayıda özmal ticari taşıtın, ilk başvuru ve faaliyet süresince 12 yaşından; diğer taşıtların ise 20 yaşından büyük olmaması şarttır

2) Eşya ve kargo taşımaya mahsus her türlü taşıt ile otomobiller, taşıt belgesine kaydedilebilir.

C2, C3 ve L2 yetki belgesi türleri için istiap haddi 3,5 tondan az olan taşıtlar ile otomobiller; diğer tüm yetki belgesi türleri için ise otomobiller asgari kapasite hesabında ve sözleşmeli taşıt kullanım oranlarında dikkate alınmaz.

3) Oto taşımaları ve özelliği olan taşımalar için imal edilmiş özel donanımlı taşıtlar hariç, istiap haddi 10 tondan az olan taşıtlara geçiş belgesi tahsis edilmez.

Taşıtın yaşı, fabrikasında imal edildiği tarihten sonra gelen ilk takvim yılı esas alınarak hesaplanır.

Römork ve yarı römorklarda yaş şartı aranmaz.

“Kamyon tek başına veya trafik tescil belgesinde römork takabilir” ifadesi varsa römorku ile birlikte, çekiciler ise yarı römorkları ile birlikte bir birim taşıt sayılır.

Çekici sayısı kadar römork ve/veya yarı römorklar asgari kapasitenin hesaplanmasında dikkate alınır.

Taşıtların bu Yönetmeliğin öngördüğü şartlara uygun olup-olmadığı öncelikle motorlu araç tescil ve trafik belgelerindeki yazılı bilgilere göre tespit edilir. Bakanlık, gerek görmesi halinde taşıtın fabrika imalatı, varsa tadilatı ile ilgili teknik özellikleri hakkında, ayrıca bilgi ve belge isteyebilir.

B3, C1, D3, E1, E2 ve K2 yetki belgesi türleri için ihtiyari olmak üzere, taşıtların motorlu araç tescil ve trafik belgelerinde ticari olarak kayıt